مشخصات پژوهش

صفحه نخست /رویکردی زبان شناختی پیرامون ...
عنوان رویکردی زبان شناختی پیرامون چند معنایی واژه «رحمه» در قرآن
نوع پژوهش مقاله چاپ‌شده
کلیدواژه‌ها قرآن کریم؛ زبان شناسی؛ چند معنایی؛ واژه«رحمه»
چکیده چکیده زبان مجموعه ­ای از واژگان زنده و پویاست که همواره در حال نوزایی و گسترش معنایی هستند. در بررسی­ های معناشناختی مطالعات زبان شناسی، چند معنایی ««Polysemy یکی از مهم­ترین موضوعات قابل طرح در همه سطوح زبانی بوده که از آن جمله، می­توان به چند معنایی واژگانی یا همان چند معنایی جانشینی اشاره نمود. در رویکردهای زبان شناختی نسبت به مفهوم واژگان، همواره با معانی ای روبرو هستیم که تحت تأثیر عناصر هم­نشین خود در یک نظام ساختاری قرار گرفته­اند و تحلیل معناشناختی آن­ها با توجه به رابطه دو سویه میان عناصر این نظام و فرایند گفتمان متن صورت می­پذیرد. توجه به بافت زبانی و کلیت متن پس از بررسی ریشه شناختی و کشف میدان معنایی یک واژه، سیر معنایی و در نتیجه چند معنایی آن را به خوبی نشان می­دهد. یکی از مهم ترین محورهای بررسی و پژوهش قرآنی، کشف و تبیین دقیق معانی واژگان در ساختار کلام الهی است تا بدین طریق، درک و دریافت گزاره­های دینی برآمده از آن­ها هموار گردد. آنچه در این جستار بدان پرداخته می­شود بررسی زبان شناختی چند معنایی واژه «رحمه» در قرآن کریم است که سیر معنایی این واژه را در ساختار آیات قرآن تبیین نموده و وجوه متعدد معنایی آن را در ارتباط با هسته مرکزی معنا و همچنین تأثیر واحدهای هم­نشین با تکیه بر کتب تفسیری قرآن کریم مشخص می­نماید. در این بررسی، واژه «رحمه» در قرآن کریم وجوه معنایی متعددی چون دین اسلام، بهشت، ایمان، باران، روزی و ... دارد که همه این معانی در ارتباط با هسته اصلی معنا و روابط مفهومی با دیگر واحدهای زبانی در ساختار کلام پردازش می­شوند.
پژوهشگران سمیه ماستری فراهانی (نفر دوم)، سید ابوالفضل سجادی (نفر اول)