مشخصات پژوهش

صفحه نخست /رابطه کمال‌گرایی و کیفیت خواب ...
عنوان رابطه کمال‌گرایی و کیفیت خواب در ورزشکاران: نقش میانجی سرسختی ذهنی
نوع پژوهش پایان نامه های تقاضا محور و غیر تقاضا محور
کلیدواژه‌ها کمال‌گرایی، کیفیت خواب، سرسختی ذهنی، ورزشکاران، مدل معادلات ساختاری
چکیده زمینه و هدف: کیفیت خواب یکی از مؤلفه‌های اساسی در سلامت و عملکرد ورزشکاران است و کمال‌گرایی به عنوان یک ویژگی شخصیتی چندبعدی می‌تواند بر آن تأثیر بگذارد. با این حال، مکانیسم‌های واسطه‌ای این رابطه به‌ویژه نقش سرسختی ذهنی در میان ورزشکاران کمتر مورد بررسی قرار گرفته است. بنابراین، مطالعه حاضر با هدف بررسی رابطه کمال‌گرایی با کیفیت خواب در ورزشکاران با نقش میانجی سرسختی ذهنی انجام گرفت. روش‌شناسی: پژوهش حاضر از نوع توصیفی-همبستگی با رویکرد مدل معادلات ساختاری بود. جامعه آماری شامل تمامی ورزشکاران حرفه‌ای استان فرات میانی در سال 2025 بود. تعداد 450 ورزشکار (54 درصد مرد، 46 درصد زن) به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. شرکت‌کنندگان به پرسشنامه‌های کمال‌گرایی چندبعدی ورزشی (25 گویه)، کیفیت خواب پترزبورگ (PSQI) و سرسختی ذهنی ورزشی (SMTQ) پاسخ دادند. داده‌ها با استفاده از روش‌های آمار توصیفی و استنباطی (مدل معادلات ساختاری و آزمون بوت‌استراپ) از طریق نرم‌افزارهای SPSS و AMOS نسخه 24 تجزیه و تحلیل شد. یافته ها: نتایج نشان داد که بین کمال‌گرایی تلاش‌محور و کیفیت خواب ارتباط مثبت و معنادار (01/0>p، 42/0β=) و بین کمال‌گرایی نگرانی‌محور و کیفیت خواب ارتباط منفی و معنادار (01/0>p، 35/0β=-) وجود دارد. همچنین بین کمال‌گرایی تلاش‌محور و سرسختی ذهنی ارتباط مثبت و معنادار (01/0>p، 29/0β=) و بین کمال‌گرایی نگرانی‌محور و سرسختی ذهنی ارتباط منفی و معنادار ((01/0>p، 33/0β=-) مشاهده شد. علاوه بر این، بین سرسختی ذهنی و کیفیت خواب ارتباط مثبت و معنادار وجود داشت (01/0>p، 34/0β=). آزمون بوت‌استراپ با تصحیح بایاس و شتاب‌یافته نشان داد که سرسختی ذهنی اثر میانجی معناداری در رابطه بین کمال‌گرایی تلاش‌محور (فاصله اطمینان 95٪: 367/0 تا 129/0) و کمال‌گرایی نگرانی‌محور (فاصله اطمینان 95٪: 211/0 تا 049/0) با کیفیت خواب ایفا می‌کند. مدل پژوهش از برازش مطلوبی برخوردار بود (071/0=RMSEA، 921/0GFI=، 919/0CFI=). نتیجه‌گیری: بر اساس یافته‌ها می‌توان نتیجه گرفت که سرسختی ذهنی به عنوان یک منبع روان‌شناختی محافظت‌کننده، نقش میانجی کلیدی در رابطه بین ابعاد مختلف کمال‌گرایی و کیفیت خواب ورزشکاران ایفا می‌کند. کمال‌گرایی تلاش‌محور از طریق تقویت سرسختی ذهنی به بهبود کیفیت خواب منجر می‌شود، در حالی که کمال‌گرایی نگرانی‌محور از طریق تضعیف سرسختی ذهنی به کاهش کیفیت خواب منجر می‌گردد. بنابراین، طراحی و اجرای برنامه‌های مداخله‌ای با هدف ارتقای سرسختی ذهنی در ورزشکاران کمال‌گرا، به ویژه آنهایی که نمرات بالایی در بعد نگرانی‌محور دارند، می‌تواند راهبردی مؤثر برای بهبود کیفیت خواب و در نتیجه ارتقای سلامت و عملکرد ورزشی آنان باشد.
پژوهشگران علیرضا بهرامی (استاد راهنما)، احمد قطبی ورزنه (استاد مشاور)، فرحان فرحان جاسم (دانشجو)