عنوان	کارایی استفاده از مکمل گیاهی کوپال در کاهش اثرات منفی تنش فیزیولوژیکی ناشی از دگزامتازون در مرغ‌های تخمگذار
نوع پژوهش	پایان نامه های تقاضا محور و غیر تقاضا محور
کلیدواژه‌ها	مکمل گیاهی، دگزامتازون، عملکرد تولیدی، کیفیت تخم‌مرغ، مرغ‌های تخمگذار
چکیده	این پژوهش با هدف بررسی اثرات متقابل چالش دگزامتازون و مکمل فیتوژنیک چندجزئی (MCH؛ کوپال) بر عملکرد تولیدی و ویژگی‌های کیفی تخم‌مرغ در مرغ‌های تخم‌گذار در اواخر دوره تولید (سن 66 تا 76 هفتگی) انجام شد. آزمایش به‌صورت فاکتوریل 2×3 در قالب طرح کاملاً تصادفی شامل دو سطح دگزامتازون در جیره (فاقد و حاوی 5/0 میلی‌گرم در کیلوگرم خوراک) و سه سطح مکمل گیاهی چندجزئی (0، 2/0 و 4/0 درصد) با هشت تکرار و پنج قطعه مرغ در هر تکرار انجام شد. چالش دگزامتازون در قالب الگوی تغذیه متناوب (یک هفته جیره حاوی دگزامتازون و یک هفته بدون آن) برای القای تنش مزمن در طی 10 هفته اعمال گردید. نتایج نشان داد اثر متقابل معنی‌داری بین دگزامتازون و مکمل گیاهی بر صفات عملکردی شامل درصد تولید، درصد تخم‌مرغ‌های ناهنجار و کل درصد تخم‌مرغ‌های غیرطبیعی وجود داشت (P<0.05). استفاده از مکمل فیتوژنیک چندجزئی در جیره‌های حاوی دگزامتازون موجب افزایش 6 تا 8 درصدی در تولید تخم‌مرغ، بهبود وزن توده‌ای تخم‌مرغ به میزان 5 تا 7 درصد و کاهش حدود 25 تا 30 درصدی در بروز تخم‌مرغ‌های غیرطبیعی در مقایسه با گروه چالش‌یافته بدون مکمل گردید. همچنین، دگزامتازون به‌طور مستقل موجب افت معنی‌دار در وزن تخم‌مرغ، افزایش خوراک مصرفی و کاهش کیفیت پوسته شد (P<0.01). در مقابل، افزودن مکمل گیاهی کوپال در هر دو سطح مورد استفاده باعث بهبود شاخص‌های کیفی تخم‌مرغ از جمله افزایش ارتفاع آلبومن، شاخص هاو، ضخامت پوسته و مقاومت شکستگی آن گردید (P<0.05). در سطح بالاتر مکمل (4/0 درصد)، بیشترین استحکام پوسته و کمترین درصد تخم‌مرغ‌های آلوده مشاهده شد. به‌طور کلی، نتایج نشان می‌دهد که افزودن مکمل فیتوژنیک چندجزئی به میزان 4/0 درصد در جیره غذایی می‌تواند آثار منفی دگزامتازون را بر عملکرد و کیفیت تخم‌مرغ تعدیل نماید. این یافته بیانگر آن است که استفاده از مکمل‌های گیاهی چندجزئی به‌عنوان یک راهکار طبیعی و ایمن می‌تواند در بهبود بهره‌وری، کاهش تخم‌مرغ‌های غیرقابل عرضه و ارتقای کیفیت محصول در واحدهای صنعتی تولید تخم‌مرغ مؤثر باشد.
پژوهشگران	ایمان حاج خدادادی (استاد مشاور)، حسینعلی قاسمی (استاد راهنما)، احسان بادرستانی (دانشجو)