عنوان	تعیین زمان بهینه خوراندن اسید گالیک در شیر بر روی عملکرد و سلامت پیش و پس از شیرگیری در گوساله‌های شیر خوار هلشتاین
نوع پژوهش	پایان نامه های تقاضا محور و غیر تقاضا محور
کلیدواژه‌ها	گوساله شیرخوار، اسید گالیک، فراسنجه‌های خونی، رشد اسکلتی، وضعیت آنتی اکسیدانی
چکیده	در این پژوهش، اثر زمان تجویز اسید گالیک (GA) در شیر بر عملکرد رشد، سلامت و فراسنجه‌های خونی گوساله‌های شیرخوار نژاد هلشتاین بررسی شد. بدین منظور تعداد 60 رأس گوساله شیرخوار نژاد هلشتاین (32 نر، 28 ماده؛ وزن بدن اولیه 20/2 ± 14/39 کیلوگرم) در قالب چهار تیمار استفاده شدند. تیمارها شامل: 1) گروه شاهد بدون دریافت GA (CON) ، 2) تجویز GA در شیر از 4 تا 70 روزگی (GA-4-70)، 3) تجویز GA در شیر از 4 الی 30 روزگی (GA-4-30)، 4) تجویز GA در شیر از روز 56 تا 70 روزگی (GA-56-70) بودند. نتایج نشان داد وزن اولیه بدن در روز 4 بین تیمارها تفاوت معنی‌داری نداشت که بیانگر یکنواختی اولیه گوساله‌ها بود. با این حال، در روز 30 تمایل به افزایش وزن بدن در گوساله‌های دریافت‌کننده GA مشاهده شد (08/0 = P)، و در روزهای 56 (04/0=P) و 84 (02/0=P) به‌طورمعنی‌داری افزایش یافت، به‌طوری‌که تیمار GA-4-70 بیشترین وزن بدن را نشان داد. افزایش وزن کل دوره (4 تا 84 روزگی) در گوساله‌های مکمل‌سازی‌شده با GA نسبت به شاهد نیز تمایل به افزایش داشت (06/0=P) میانگین افزایش وزن روزانه ( 02/0 = P) و بازده خوراک (04/0 = P) در کل دوره در تیمارهای دریافت‌کننده GA به‌ویژه GA-4-70 بهبود یافت. در دوره 4 تا 30 روزگی، ماده خشک مصرفی (01/0 > P) و خوراک آغازین مصرفی (04/0 = P) درتیمارهای GA-4-70 و GA-4-30 بیشتر بود همچنین ماده خشک مصرفی (03/0 = P) و خوراک آغازین (048/0 = P) در کل دوره در تیمار شاهد کم‌تر بود. به‌علاوه ماده خشک مصرفی (02/0 = P) و خوراک آغازین (03/0 = P) در تیمارهای دریافت کننده GA افزایش یافت. زمان رسیدن به مصرف روزانه 1 کیلوگرم خوراک آغازین در گروه شاهد تمایل به افزایش داشت (08/0 = P). ارتفاع جدوگاه در روز 30 (01/0>P) و کل دوره (04/0 = P) درتیمارهای GA-4-70 و GA-4-30 بالاتر بود. قد از هیپ و طول بدن در زمان شیرگیری در گوساله‌های دریافت کننده GA تمایل به افزایش داشت (70 روزگی، 08/0 = P و 055/0 = P به ترتیب) و پایان دوره (84 روزگی) به‌طور معنی‌داری افزایش یافت (02/0= P). امتیاز مدفوع و روزهای با اسهال در تیمارهای GA-4-70 و GA-4-30 در پیش از شیرگیری و کل دوره کم‌تر بود (01/0>P)، و تعداد دفعات اسهال کم‌تری را در دوره پیش از شیرگیری (01/0 > P) و کل دوره (04/0=P) تجربه کردند. در دوره پیش از شیرگیری (43 روزگی) غلظت گلوکز سرم در تیمارهای GA-4-70 و GA-4-30 افزایش یافت (03/0=P) و بتاهیدروکسی‌بوتیرات (BHB) در GA-4-70 بالاتر بود (02/0=P). همچنین مالون‌دی‌آلدئید (MDA) در تیمارهای مکمل شده با GA تمایل به کاهش نشان داد و ظرفیت کل آنتی اکسیدانی (T-AOC) بهبود یافت (07/0 = P) که بیانگر کاهش تنش اکسیداتیو است. پس از شیرگیری، T-AOC در تیمارهای دریافت کننده GA افزایش یافت (03/0=P)، و MDA کاهش یافت (06/0 = P). در کل دوره آزمایشی، مکمل‌سازی GA موجب افزایش گلوکز (04/0 = P)، BHB (02/0 = P)، T-AOC (01/0 = P)، و کاهش معنی‌دار MDA (02/0 = P) شد و آلانین آمینوترانسفراز (ALT) در تیمارGA-4-70 شد (04/0=P). به‌طور کلی نتایج این مطالعه نشان داد افزودن GA به شیر به‌خصوص در تیمار GA-4-70 با بهبود عملکرد رشد، افزایش مصرف خوراک، ارتقای برخی شاخص‌های رشد اسکلتی و بهبود وضعیت آنتی‌اکسیدانی گوساله‌های شیرخوار همراه بود.
پژوهشگران	مهدی کاظمی بنچناری (استاد مشاور)، مهدی میرزائی (علوم دامی) (استاد مشاور)، مهدی حسین یزدی (استاد راهنما)، میلاد نعمتی (دانشجو)