عنوان	اثرات مکمل فیتاگلد و پرمیکس موضوعی سوپرشل ویتامین-مینرال در شرایط تغذیه با جیره حاوی سطح نرمال یا کم مواد مغذی بر پایداری اکسیداتیو، پروفایل اسید چرب زرده و بیان ژن‌های دخیل در متابولیسم چربی در مرغ‌های تخم‌گذار
نوع پژوهش	طرح پژوهشی خاتمه‌یافته
کلیدواژه‌ها	فیتاز، کمپلکس ویتامین-مینرال، پروفایل اسیدهای چرب، متابولیسم لیپید، مرغ‌های تخمگذار
چکیده	در این تحقیق اثرات مکمل فیتاز (فیتاگلد) و مکمل پرمیکس ویتامین-مینرال (سوپرشل؛ VMP) در دو جیره حاوی سطوح استاندارد یا سطوح کاهش یافته انرژی متابولیسمی و مواد مغذی در مرغ‌های تخم‌گذار مورد بررسی قرار گرفت. تعداد 320 قطعه مرغ تخم‌گذار (سن بین 54 تا 66 هفتگی) در آزمایش فاکتوریل 2 × 4 در قالب طرح کاملا تصادفی استفاده گردید. تیمارهای آزمایشی شامل 2 سطح مواد مغذی (سطح توصیه شده یا جیره SND و سطح کم مواد مغذی یا جیره LND) و 4 تیمار مکملی (1- فاقد مکمل، 2- حاوی مکمل فیتاز، 3- حاوی مکمل VMP و 4- حاوی هر دو مکمل فیتاز و VMP) بود. به ازای هر تیمار 8 تکرار و 5 قطعه مرغ به ازای هر تکرار در نظر گرفته شد. جیره با مواد مغذی کم شامل کاهش 50 کیلوکاری در کیلوگرم انرژی متابولیسمی، 1 واحد کاهش در میزان پروتئین، 10/0 درصد کاهش در فسفر قابل دسترس و کلسیم بود. نتایج آزمایش نشان داد که اثرات متقابل معنی‌دار بین غلظت مواد مغذی جیره و نوع مکمل بر ترکیب شیمیایی و پروفایل اسیدهای چرب زرده، بیان ژن‌های دخیل در متابولیسم لیپید و پایداری اکسیداتیو زرده تخم‌مرغ مشاهده نشد. در مقابل، کاهش غلظت انرژی متابولیسمی و مواد مغذی در جیره LND در مقایسه با جیره SND منجر به کاهش محتوای ماده خشک، چربی خام، خاکستر خام و کلسترول زرده، غلظت کل اسیدهای چرب غیر اشباع چندگانه (PUFA)، n-6PUFA و n-3PUFA در زرده تخم مرغ، غلظت مالون‌دی‌آلدئید (MDA) و فعالیت حذف رادیکال DPPH در زرده تخم‌مرغ و در عوض افزایش در غلظت‌ کل اسیدهای چرب اشباع (SFA) و سطوح نسبی بیان mRNA ژن‌های SREBF1 و FAS گردید (05/0P<). افزودن آنزیم فیتاز موجب افزایش محتوای پروتئین خام و خاکستر خام و فعالیت حذف رادیکال DPPH در زرده تخم‌مرغ گردید (05/0P<). همچنین افزودن مکمل VMP موجب افزایش محتوای چربی خام، نسبت PUFA/SFA و فعالیت حذف رادیکال DPPH در زرده تخم‌مرغ و سطوح mRNA ژن‌های کبدی FAS، CPT1، LPL، و ApoB گردید (05/0P<). استفاده توام مکمل آنزیم فیتاز و VMP نیز موجب افزایش موجب افزایش n-3 PUFA و کل PUFA در زرده تخم مرغ گردید و از نظر فعالیت حذف رادیکال DPPH در زرده تخم‌مرغ بهتر از آنزیم فیتاز به تنهایی عمل کرد (05/0P<). به‌عنوان نتیجه‌گیری کلی، استفاده توام از مکمل‌های فیتاز و VMP اثر سینرژیسمی در بهبود پروفایل اسیدهای چرب و پایداری اکسیداتیو تخم‌مرغ دارد. همچنین نتایج نشان داد که اثرات مثبت فیتاز بیشتر بر ذخیره پروتئین و مواد معدنی و پایداری اکسیداتیو زرده تخم‌مرغ و اثرات مثبت مکمل VMP بیشتر به ذخیره چربی، پروفایل اسیدهای چربی و پایداری اکسیداتیو زرده تخم‌مرغ و همچنین متابولیسم لیپید از طریق بهبود ژن‌های دخیل در متابولیسم و حمل و نقل لیپیدها در مرغ‌های تخم‌گذار می‌باشد.
پژوهشگران	حسینعلی قاسمی (مجری)، محمد عزیزاللهی (همکار)، حمیدرضا قلمکاری (همکار)، عباس صانعی (همکار)