عنوان	تبیینی نو از چیستی تجربیات نزدیک به مرگ بر پایۀ مشابهت و تفاوت آنها با تجربیات رؤیا از منظر فلسفه اسلامی
نوع پژوهش	مقاله ارائه‌شده
کلیدواژه‌ها	تجربه نزدیک به مرگ، رویا، فلسفه اسلامی
چکیده	برای تبیین تجربیات نزدیک به مرگ NDE تلاش‌های گوناگونی انجام شده است. این مقاله به منظور واکاوی چیستی و چگونگی این تجربیات، بر پایۀ نقلی-شهودی و با روش توصیفی - تحلیلی تنظیم شده و آنها را در ترازوی مقایسه با تجربۀ رؤیا قرار می‌دهد. آموزه‌های نقلی- شهودی در تحلیل تجربیات رؤیا گواه آن است که حواس ظاهری تعطیل شده و قوای باطنی سلطه می‌یابند، ارتباط نفس با بدن مادی کاهش و با بدن برزخی همراه می‌گردد. تجربۀ رؤیا اختیاری نبوده و نیازی به ریاضت و کوشش ندارد. در عموم موارد غیرواقعی و گاهی صادقه می‌باشد. تجربۀ رویا جنبۀ عمومی داشته و متفاوت از مفاهیم و استدلال‌های عقلی بوده و بعد از کسب چنین تجربه‌ای فرد به زندگی برمی‌گردد. ویژگی‌هایی که در تحلیل نقلی-شهودی از تجربیات نزدیک به مرگ نیز دیده می‌شوند. پژوهش حاضر نتیجه می‌گیرد که هر دو تجربه از یک قانون وجودی پیروی کرده و از نظر ساختار و کارکرد مشابه یکدیگرند. بر این اساس غالب تجارب نزدیک به مرگ نفسانی بوده و در قلمرو خیال تحقق می‌یابند اما در موارد نادری، همانند رؤیای صادقه، نفس به مرتبه‌ای والاتر راه می‌یابد و شهودی حقیقی از عوالم برزخی و غیبی نصیب او می‌شود.
پژوهشگران	حمید امامی فر (نفر دوم)، حمید رضا گودرزی (نفر اول)