مشخصات پژوهش

صفحه نخست /گونه شناسی کارکرد قرینه سیاق ...
عنوان گونه شناسی کارکرد قرینه سیاق در تفسیر «منیه الطالبین فی تفسیر القرآن المبین»
نوع پژوهش مقاله چاپ‌شده
کلیدواژه‌ها سیاق، کارکرد، گونه ها، آیه اله سبحانی، منیه الطالبین فی تفسیر القرآن المبین.
چکیده دانشمندان اسلامی با الهام از سیره رسول اکرم (ص)، روایات معتبر، رعایت اصول و قواعد تفسیری، تدبر در آیات و توجه به قرائن، در جهت رسیدن به مقصود آیات قرآن کوشیده­اند. یکی از مهمترین قرائن که نقش بی بدیلی در فهم مقصود گوینده و به­ویژه فهم آیات قرآن دارد، «سیاق» است و برای آن، تعاریف مختلفی ارائه شده که تفاوت اساسی آنها، اختلاف بر سر حدود این اصطلاح است. در یک دسته­بندی، تعاریف سیاق به دیدگاه «درون متنی» و «برون متنی» تقسیم می­شوند. دیدگاه درون متنی منحصر در توجه به قبل و بعد کلام بوده و دیدگاه برون متنی به هر قرینه و دلیلی که دلالت بر مقصود متکلم نماید توسعه یافته است. با دقت در آثار آیه اله سبحانی می­توان ایشان را در زمره طرفداران دیدگاه درون متنی قرار داد و تعریف مورد نظر ایشان را این­گونه دانست که «سیاق از امارات کشف مقصود متکلم با توجه به مطالب قبل و بعد سخن است، مادامی که که دلیل قوی­تری بر خلاف آن در کار نباشد و نصوص احتمالیِ خلافِ آن تفحص شوند». از بررسی موارد کاربردی سیاق در کتاب «منیه الطالبین»، اثر تفسیری آیه اله سبحانی، می­توان مجموعه آنها را در دسته مباحث ادبی، تعیین مراد و مقصود آیه، نقد دیدگاه­های مفسران، ارزیابی روایات اسباب نزول، تبیین آیات الاحکام، مباحث کلامی، مباحث تاریخی و لطایف آیات دسته بندی نمود. نوشتار حاضر با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی و با مراجعه به منابع کتابخانه­ای انجام پذیرفته و موضوع آن تاکنون به این شکل مورد بررسی قرار نگرفته است.
پژوهشگران علی حسن بیگی (نفر دوم)، مرتضی افخمی (نفر اول)