عنوان	رابطه متقابل موننسین و سطح پروتئین در گوساله های شیرخوار
نوع پژوهش	پایان نامه های تقاضا محور و غیر تقاضا محور
کلیدواژه‌ها	گوساله، موننسین، پروتئین
چکیده	تعداد 48 راس گوساله شیرخوار هلشتاین با میانگین وزنی 23/3 ± 34/38 کیلوگرم از 4 روزگی جهت بررسی اثرات متقابل سطح موننسین مصرفی و سطح پروتئین خام (CP) خوراک آغازین بر عملکرد و فراسنجه‌های رشد اسکلتی، ادراری، سلامتی و فراسنجه‌های خونی بطور تصادفی به یکی از تیمارها شامل: 1) خوراک آغازین حاوی 20 درصد CP و بدون موننسین (NMon20CP)، 2) خوراک آغازین حاوی 24 درصد CP و بدون موننسین (NMon24CP) 3) خوراک آغازین حاوی 20 درصد CPو سطح موننسین 45 میلی‌گرم در کیلوگرم ماده خشک (Mon20CP) و 4) خوراک آغازین حاوی 24 درصد CP و سطح موننسین 45 میلی‌گرم در کیلوگرم ماده خشک (Mon24CP) اختصاص یافتند. گوساله‌ها در سن 70 روزگی از شیر گرفته شدند و تا سن 84 روزگی در آزمایش باقی ماندند. پس از شیرگیری تیمارهایی که جیره حاوی 20درصد CP دریافت کردند (20CP)، خوراک آغازین بیشتری (بر اساس ماده خشک) مصرف نمودند (03/0 = p). ماده خشک مصرفی (شامل ماده خشک خوراک آغازین مصرفی بعلاوه ماده خشک شیر تغذیه شده به گوساله‌ها) و وزن بدن گوساله‌ها تحت تأثیر تیمارهای آزمایشی قرار نگرفت. افزایش وزن روزانه (ADG) و بازدهی خوراک (FE) طی دوره پس از شیرگیری تحت اثر متقابل CP و موننسین در جیره قرار گرفت، به طوری که ADG برای تیمارهای NMon20CP و Mon24CP کمترین، برای تیمار NMon24CP حدواسط و برای Mon20CP تیمار بیشترین بود (01/0 > P) و FE برای NMon20CP کمترین، برای تیمار Mon24CP حدواسط و برای تیمارهای Mon20CP و NMon24CP بیشترین بود (01/0 >P)، همچنین در کل دوره نیز FE برای تیمارهای Mon20CP و NMon24CP تمایل به افزایش داشت (09/0= P). هیچ تفاوت معنی داری بین تیمارهای آزمایشی از لحاظ فراسنجه‌های رشد اسکلتی شامل ارتفاع جدوگاه، ارتفاع هیپ، عرض هیپ، طول بدن، دورسینه و بشکه بدن مشاهده نشد. گلوکز خون در روز 45 آزمایش برای تیمارهای حاوی 24درصد CP (24CP) تمایل به افزایش داشت (07/0= P)، اما به طور معکوس، در روز 77 آزمایش برای تیمارهای 24CP در مقایسه با تیمارهای 20CP پایین تر بود (03/0= P). سطح بتاهیدروکسی بوتیرات، انسولین، آلبومین، آلانین آمینوترانسفراز و آسپارتات آمینوترانسفراز تحت تأثیر تیمارهای آزمایشی قرار نگرفت. پروتئین کل خون در روز 45 (03/0= P)، روز77 (09/0= P) و کل دوره (02/0= P) برای تیمارهای حاوی موننسین بالاتر بود. اوره خون در روز 77 آزمایش برای تیمار Mon24CP بیشترین بود و بین سه تیمار دیگر مشابه بود (02/0= P) و در کل دوره، اوره تحت تأثیر سطح CP جیره و برای تیمارهای 24CP بالاتر بود (03/0= P). دفع اوریک اسید و آلانتوئین تحت تأثیر تیمارهای آزمایشی قرار نگرفت. میزان دفع مشتقات پورینی (مجموع اوریک اسید و آلانتوئین) در ادرار برای تیمارهای حاوی موننسین تمایل به افزایش داشت (08/0= P). دفع ادراری اوره تحت تأثیر سطح CP جیره قرار گرفت و برای تیمارهای 24CP بالاتر بود (01/0>P). تولید پروتئین میکروبی برای تیمارهای حاوی موننسین تمایل به افزایش داشت (08/0= P). هیچ اثر متقابلی بین سطح CP و موننسین در جیره بر دفع نیتروژن و مشتقات پورینی در ادرار و تولید پروتئین میکروبی مشاهده نشد. شاخص‌های مرتبط با سلامت گوساله‌ها شامل اسکور مدفوع، تعداد روزها و تعداد دفعات ابتلا به اسهال و مدت ابتلا به اسهال در هر مرتبه بین تیمارهای آزمایشی تفاوت معنی داری نداشت. باتوجه به نتایج فوق، طی دوره پیش ازشیرگیری تفاوت محسوسی بین تیمارهای آزمایشی وجود نداشت. پس ازشیرگیری نیز از لحاظ رشد اسکلتی و وضعیت سلامتی تفاوتی بین تیمارها وجود نداشت، اما مصرف خوراک آغازین برای تیمارهای 20CP بیشتر بود، همچنین ADG و FE برای تیمار Mon20CP بیشترین بود، و از طرفی میزان اوره خون و ادرار (دفع نیتروژن) برای تیمارهای 24CP بالاتر بود. لذا با توجه به این نتایج می‌توان چنین استنباط نمود که پس ازشیرگیری استفاده از سطح 24درصد CP در جیره همراه با سودمندی نبوده و منجر به افزایش دفع نیتروژن شده است. از سوی دیگر استفاده از موننسین در جیره موجب بهبود ADG، FE، پروتئین کل خون و تولید پروتئین میکروبی گردید. در نتیجه می‌توان چنین نتیجه گرفت که تیمارهای NMon24CP و Mon24CP در مقایسه با شاهد، همراه با سودمندی نبودند، اما می‌توان استفاده از 20درصد CP و 45 میلی‌گرم موننسین در کیلوگرم ماده خشک (Mon20CP) در خوراک آغازین در پرورش گوساله‌های شیرخوار توصیه نمود.
پژوهشگران	مهدی کاظمی بنچناری (استاد راهنما)، مهدی میرزائی (علوم دامی) (استاد مشاور)، مهدی حسین یزدی (استاد مشاور)، نرگس اشقلی فراهانی (دانشجو)