1403/03/28
رضا پورایمانی

رضا پورایمانی

مرتبه علمی: استاد
ارکید: https://orcid.org/0000-0002-0102-0578
تحصیلات: دکترای تخصصی
اسکاپوس: 6505565793
دانشکده: دانشکده علوم پایه
نشانی: دانشگاه اراک، دانشکده علوم پایه، گروه فیزیک
تلفن:

مشخصات پژوهش

عنوان
تجزیه و تحلیل الگوی انتشار عناصر پرتوزای طبیعی و مصنوعی در حوضۀ آبریز رود قره سو در خلیج گرگان، شمال ایران
نوع پژوهش
مقاله چاپ‌شده
کلیدواژه‌ها
پرتوزایی، الگوی انتشار، Cs137، خلیج گرگان، رود قره سو
سال 1401
مجله پژوهش فيزيك ايران
شناسه DOI
پژوهشگران سید محسن مرتضوی شاهرودی ، رضا پورایمانی

چکیده

دانش الگوی توزیع و انتشار عناصر پرتوزای طبیعی و مصنوعی و سطح تابش آنها در محیط زیست برای ارزیابی تأثیرات آن بر سلامتی انسان ها و موجودات زنده بسیار مهم است. در این پژوهش، فعالیت ویژۀ عناصر پرتوزای طبیعی و مصنوعی برای 30 نمونه جمع آوری شده از رسوبات بالادست و دهانۀ خروجی رود قره سو به خلیج گرگان و همچنین رسوبات قسمت شرقی خلیج گرگان با استفاده از آشکارساز فوق خالص ژرمانیومی اندازه گیری و نقشۀ توزیع آنها با استفاده از نرم افزار سرفر و GIS ترسیم شد. فعالیت ویژۀ Ra226، Th232، K40 و Cs137 به ترتیب از 80/8 تا 92/31 ، از 16/11تا 19/43، از 77/183 تا 88/562 و از 83/0 تا 72/12 بر حسب Bq/kg به دست آمد. در بالادست سرچشمۀ رود قره سو، میانگین غلظت Ra226، Th232، K40 و Cs137 در نمونه های خاک کنار رود قره سو بیشتر از رسوبات کف این رودخانه بود که نشان دهندۀ شستتشوی رسوبات و حمل عناصر پرتوزا توسط جریان آب و انتقال این عناصر به نقاط پایین تر است. در دهانۀ رود قره سو و خلیج گرگان، الگوهای توزیع 232Th و 40K تقریبا مشابه یکدیگر هستند و بالاترین غلظت عناصر Ra226، Th232و K40 مربوط به رسوبات دهانۀ رود قره سو است. غلظت Cs137 در دهانۀ رود قره سو کمترین مقدار را دارد و با فاصله گرفتن از دهانه به سمت قسمت های میانی خلیج گرگان بر غلظت آن افزوده می شود که این الگوی انتشار نشان دهندۀ حرکت پذیری بالا و تمایل به رسوب گذاری در نقاط آرام تر برای Cs137 است. مقادیر اندازه-گیری شده برای کمیت های پرتوشناختی و شاخص های خطرپذیری ناشی از تابش های هسته ای در این پژوهش در محدودۀ مجاز هستند و میزان تابش های هسته ای موجود، سلامتی ساکنین منطقه را تهدید نمی کند.