1403/03/28
رضا پورایمانی

رضا پورایمانی

مرتبه علمی: استاد
ارکید: https://orcid.org/0000-0002-0102-0578
تحصیلات: دکترای تخصصی
اسکاپوس: 6505565793
دانشکده: دانشکده علوم پایه
نشانی: دانشگاه اراک، دانشکده علوم پایه، گروه فیزیک
تلفن:

مشخصات پژوهش

عنوان
تعیین انتقال مواد پرتوزا از خاک زراعی به ارقام مختلف لوبیا در شهر اراک
نوع پژوهش
پایان نامه های تقاضا محور و غیر تقاضا محور
کلیدواژه‌ها
کلید واژه ها: 226Ra، 232Th، 40K، 137Cs لوبیا، HPGe
سال 1394
پژوهشگران رضا پورایمانی(استاد راهنما)

چکیده

چکیده رژیم غذایی برجسته ترین دلیل راه یابی عناصر پرتوزا به بدن انسان است. عناصر پرتوزای موجود در خاک همراه با سایر مواد مغذی و معدنی، از طریق ریشه ی گیاهان جذب شده و در قسمت های مختلف از جمله بخش های خوردنی گیاه ذخیره می-گردند. مصرف مستقیم گیاهان یا مصرف فرآورده های دامی از طریق زنجیره ی غذایی، باعث می شود که انسان ها یک منبع بی-پایان تابش داشته باشند. بنابراین مطالعه ی پرتوزایی طبیعی و وجود آن در خاک و انتقال آن به گیاه و مواد خوراکی مهم و ضروری به نظر می رسد. در این پرژوه هشت رقم مختلف لوبیا و قسمتهای هوایی آن از "مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی" اراک، و یک نمونه از مزرعه ای در شهباز، جمع آوری شد. نمونه های خاکی نیز از همان منطقه ی ریشه ی گیاه لوبیا از سطح تا عمق 30 سانتی متری نمونه برداری شدند. نمونه ها بعد از آماده سازی خشک و تبدیل به پودر شده و از مش شماره 50 عبور داده شدند تا مخلوطی یکنواخت به دست آید، سپس در ظروف استاندارد مارینلی بسته بندی و آب بندی شدند. با استفاده از روش طیف سنجی گاما و آشکارساز HPGe با بازدهی نسبی 30% فعالیت ویژه هسته های پرتوزای 40K 223Th,226Ra , 137Cs, در خاک و دانه ی لوبیا و قسمت های هوایی آن تعیین گردید. که در خاک به ترتیب دارای مقادیر(41/6 ± 8/1018-67/5 ± 09/676) و (8/0 ± 94/51-79/0±6/39) و (16/1 ± 41/73-98/0 ± 9/50) و (21/0 ± 5/7-21/0 ± 65/5) برحسب Bq/kgبود. در دانه ی لوبیا فعالیت ویژه برای 40K (93/11±35/924-84/8±64/124) Bq/kgو در مورد سایر رادیونوکلوئیدها پایین تر از MDA دستگاه بود.در قسمت های هوایی برای پتاسیم (70/10±22/817- 51/9±35/128) Bq/kg و سایر مواد پرتوزا در آن بیشتر از دانه ی لوبیا دیده شد. فاکتور انتقال برای 40K از خاک به دانه ی لوبیا و قسمتهای هوایی دارای مقادیر بیشینه و کمینه ی 91/0-13/0 و80/0-17/0 به دست آمد.Raeq ,Hin ,Hex و نرخ دوز جذب شده به ترتیب دارای مقادیر بیشینه-ی 624/0و753/0 و Bq/kg08/225 و nGy/h782/112و مقادیر کمینه ی 444/0 و551/0 وBq/kg 439/164 و nGy/h 231/77 محاسبه گردید. دوز موثر سالیانه و ضریب ریسک سرطان برمبنای مصرف سالانه ی 5/3کیلوگرم لوبیا در ایران و عمر متوسط 73 سال برای هر ایرانی به ترتیب (86/905-14/122) μsv/y و (6-10×51/159 - 6-10×75/18)به دست آمد. به طور کلی در این پروژه برای ارقام چیتی جذب مواد