1403/03/27
عبداله متولی

عبداله متولی

مرتبه علمی: دانشیار
ارکید:
تحصیلات: دکترای تخصصی
اسکاپوس:
دانشکده: دانشکده علوم انسانی
نشانی: دانشگاه اراک- گروه تاریخ
تلفن:

مشخصات پژوهش

عنوان
مأموریت‌های افواج نظامی قاجار در زمان صلح؛ مطالعه موردی فوج کمره
نوع پژوهش
مقاله چاپ‌شده
کلیدواژه‌ها
قشون قاجار فوج کمره مشق
سال 1401
مجله مطالعات تاریخی جنگ
شناسه DOI
پژوهشگران محمدجواد مرادی نیا ، عبداله متولی

چکیده

ایران در دوره قاجار از داشتن ارتشی منظم، منسجم، حرفه­ای و کارآزموده محروم بود. در حالی که برای سالیانی دراز با مخاطرات جدی سرزمینی و فراسرزمینی دست و پنجه نرم می­کرد و هر از چندی با تهاجمی خارجی یا شورش و آشوبی داخلی روبه­رو بود. در آن شرایط هسته مرکزی و اصلی ارتش قاجار را عناصر جنگجوی ایلی و محلی تشکیل می­داد. ارتش مزبور از ده­ها فوج تشکیل می­شد که هرکدام از آنها به ولایت یا ایالتی خاص تعلق داشتند. تکلیف افواج در زمان حمله خارجی روشن بود، اما پرسش این است که واحدهای نظامی مورد نظر در زمان صلح و آرامش از چه وظیفه یا وظایفی برخوردار بودند و مأموریت­شان چه بود؟ برای پاسخ به این پرسش در مقاله­ی حاضر برخی از مأموریت­های دوره صلح یکی از افواج ارتش یا قشون قاجار به نام فوج کَمَرَه بررسی شده است. فوج مزبور مانند سایر افواج با آموزش­های بسیار محدود عمدتاً در دو نوع مأموریت به خدمت گرفته می­شد؛ یکی مأموریت مرزداری و دیگری، سرکوب آشوب­ها و ناآرامی­های داخلی. البته فراگیری و تمرین مهارت­های نظامی نیز از جمله مشغولیت­های این واحدهای نظامی در دوره­ی صلح بوده است. برای یافتن پاسخ پرسش مورد نظر این پژوهش، با بهره­گیری از اسناد و منابع مکتوب، از روش توصیفی– تحلیلی استفاده شده است. یافته­های پژوهش نشان می­دهد که شکل­گیری فوج کمره همچون سایر ارکان نظامی دوره قاجار متأثر از نیازهای زمانه و دارای فرماندهی نظامی مستقلی بود که توسط شاه یا برخی شاهزادگان انتخاب می­شد. این فوج پس از جنگ هرات و برخی درگیری­های مرزی منطقه سیستان، برای سال­های دراز در سرکوب شورش­های منطقه دلفان، بختیاری، آذربایجان و فارس حضور مؤثری داشت.