1403/03/30
عبداله متولی

عبداله متولی

مرتبه علمی: دانشیار
ارکید:
تحصیلات: دکترای تخصصی
اسکاپوس:
دانشکده: دانشکده علوم انسانی
نشانی: دانشگاه اراک- گروه تاریخ
تلفن:

مشخصات پژوهش

عنوان
رویکرد جهادی ساکنان ماوراءالنهر در برابر هجوم روس ها
نوع پژوهش
مقاله چاپ‌شده
کلیدواژه‌ها
جهاد، مسلمانان، ماوراءالنّهر، هجوم رو سها
سال 1389
مجله تاريخ ايران
شناسه DOI
پژوهشگران عبداله متولی ، ابراهیم اصلانی ملایری (بازنشسته)

چکیده

چکیده: جهاد از فرایض مهم دینی مسلمانان است. تأکید قرآن و روایات دینی بر امر جهاد، سبب گردید در مطالعات فقهی و اسلامی بخش مهمی به موضوع جهاد، ابعاد و اشکال آن، و وظایف مسلمانان به هنگام جهاد، اختصاص یابد و این موضوع در ادوار مختلف تاریخ اسلام مورد توجه مسلمانان واقع شود. در سده های متأخّر نیز جهاد همچنان از موضوع های مهم سیاسی و اجتماعی جوامع اسلامی بود و به ویژه در طی سده ی نوزدهم میلادی که سرزمین های اسلامی مورد هجوم غربی ها قرار گرفت، جهاد علیه کفّار مصادیق متعددی پیدا کرد. منطقه ی ماوراءالنّهر هم بخشی از سرزمین های اسلامی بود که درآن زمان به صورت گسترده با یورش روس ها مواجه گردید. اهالی مسلمان این منطقه تلاش کردند با اتّکا به وجوب شرعی جهاد دفاعی، راه مهاجمان را سد نمایند. نوشتار حاضر، به روش توصیفی - تحلیلی، روند حمله های روس ها به منطقه ی ماوراءالنّهر و مدافعه های جهادی پردامنه، پراکنده و توأم با فراز و فرود مردمان مسلمان آن منطقه را بررسی می کند و نشان می دهد، به رغم همه ی کوشش های به عمل آمده، روس ها بر منطقه ی مورد بحث مستولی شدند و مسلمانان شکست خوردند و به دلایل متعددی، از جمله نبودن رهبری واحد، عدم وحدت سیاسی در منطقه و پراکندگی وتنوع قومیتی، اقدامات جهادی آنان به ثمر ننشست.