محمد پرستش

مقدمه: اورکسین_A (هیپوکرتین-1) نوروپپتیدی کلیدی در تنظیم اشتها و مصرف انرژی است که سطح آن در افراد چاق کاهش می‌یابد. تمرینات ورزشی ممکن است با افزایش اورکسین_A به مدیریت چاقی کمک کنند، اما نتایج مطالعات متناقض است. هدف این مرور نظام‌مند و فراتحلیل، بررسی تأثیر تمرینات ورزشی بر سطوح اورکسین_A و شاخص‌های متابولیک در افراد دارای اضافه‌وزن و چاق می‌باشد. روش‌شناسی: جستجوی نظام‌مند در پایگاه‌های PubMed، Scopus، Web of Science، Cochrane Library، SID و Magiran تا پایان دسامبر 2025 انجام شد. معیارهای ورود شامل کارآزمایی‌های بالینی تصادفی‌شده با تمرینات ورزشی (هوازی، مقاومتی یا ترکیبی) حداقل 8 هفته بر افراد بزرگسال دارای اضافه‌وزن (25BMI ≥) بود. کیفیت مطالعات با مقیاس PEDRO ارزیابی شد. فراتحلیل با استفاده از مدل اثرات تصادفی انجام و اندازه اثر به صورت تفاوت میانگین استاندارد شده (SMD) با فاصله اطمینان 95٪ گزارش شد. نتایج: از 390 مقاله یافت‌شده، 9 مطالعه معیارهای ورود را داشتند (مجموع 313 آزمودنی). نتایج فراتحلیل نشان داد که تمرینات ورزشی با افزایش معنادار اورکسین-A ]001/0P= ،(414/0 الی 612/1) 013/1 = [SMD و کاهش غیر معنادار BMI ]062/0P= ،(161/1- الی 029/0) 566/0- = [SMDنسبت به گروه شاهد در افراد دارای اضافه وزن و چاق همراه شد. نتیجه‌گیری: تمرینات ورزشی با افزایش سطوح اورکسین-A و بهبود شاخص‌های تن سنجی، به عنوان یک راهکار غیردارویی مؤثر در مدیریت چاقی و اضافه‌وزن قابل توصیه هستند. تمرینات ترکیبی نسبت به سایر انواع تمرینات تأثیر بیشتری دارند.