معین طاهری

کامپوزیت‌های هیبریدی دورالومین تقویت‌شده با نانوذرات Cr₂C₃ و MoS₂ به دلیل خواص مکانیکی و تریبولوژیکی برتر، از مواد پیشرفته نسل جدید محسوب می‌شوند و کاربرد گسترده‌ای در صنایع هوافضا، خودروسازی و سامانه‌های دفاعی دارند. با این حال، ماشینکاری این مواد و دستیابی به زبری سطح پایین همچنان یک چالش مهم است. در این پژوهش، اثر همزمان پنج پارامتر ورودی شامل درصد وزنی نانو Cr₂C₃ (3–5٪)، درصد وزنی MoS₂ (2–4٪)، زمان روشنایی پالس، زمان خاموشی پالس و نرخ تغذیه سیم بر زبری سطح در فرآیند ماشینکاری تخلیه الکتریکی با سیم بررسی شد. طراحی آزمایش‌ها با روش تاگوچی (آرایه L27) انجام شد و تحلیل واریانس (ANOVA) برای تعیین میزان اثرگذاری عوامل به کار گرفته شد. همچنین، معادله رگرسیون چندمتغیره برای پیش‌بینی زبری سطح توسعه داده شد و تحلیل حساسیت با روش آماری ای-فست به‌منظور تعیین سهم نسبی ورودی‌ها انجام گردید. نتایج نشان داد درصد وزنی Cr₂C₃ با سهم 81٪ اصلی‌ترین عامل اثرگذار بر زبری سطح است و بیشترین تغییرات را در پاسخ نهایی ایجاد می‌کند. سپس، زمان روشنایی پالس با سهم 10٪ در رتبه دوم قرار دارد. در مقابل، درصد وزنی MoS₂ (2٪)، زمان خاموشی پالس (1٪) و نرخ تغذیه سیم (6٪) نقش محدودی در تغییرات خروجی دارند. ترکیب بهینه برای حداقل زبری شامل 3٪ Cr₂C₃، 2٪ MoS₂، روشنایی 100 میکروثانیه، خاموشی 50 میکروثانیه و تغذیه 65 mm/s تعیین شد. این نتایج نشان می‌دهد کنترل کیفیت سطح در ماشینکاری تخلیه الکتریکی با سیم عمدتاً به مقدار Cr₂C₃ و تنظیم دقیق زمان روشنی پالس وابسته است و سایر پارامترها نقش کمکی دارند.