آموزههای امام صادق (ع) سرشار از اشارات عمیق علمی به پدیدههای طبیعی است که بسیاری از آنها با پیشرفت دانش بشری امروزه قابل تطبیق و تحلیل است. این مقاله با رویکردی زیستشناختی به بررسی ابعاد اعجازآمیز آفرینش پرندگان در کلام آن حضرت میپردازد و کتاب ارزشمند توحید مفضّل بهعنوان مهمترین منبع این بررسی مورد توجه قرار گرفته است. در این کتاب، امام صادق (ع) در پاسخ به پرسشهای مفضّل بن عمر به جنبههای شگفتانگیز آفرینش پرندگان نیز اشاره نمودهاند. آن حضرت به تناسب اندام پرندگان برای پرواز، سبکی و فشردگی استخوانها، محدب بودن سینه برای شکافتن هوا، و پوشیده شدن بدن با پر برای کاهش وزن اشاره میفرمایند. همچنین در کتاب توحید مفضّل به موضوع آفرینش تخم پرندگان و تدابیر حکیمانه در آن مانند وجود زرده و سفیده برای تغذیه جوجه تا زمان خروج از تخم، چینهدان بهعنوان محل ذخیره موقت غذا، داشتن کیسههای هوایی جهت افزایش کارایی پرواز در ارتفاعات، و ساختار توخالی و مستحکم پرها برای پرواز پرداخته شده است. بر اساس این پژوهش، همه موارد ذکر شده در آفرینش پرندگان با کشفیات زیستشناختی امروز همخوانی دارد. این پژوهش نشان میدهد که بیانات امام صادق (ع) درباره پرندگان در کتاب توحید مفضّل، فراتر از دانش زمانه، حاوی حقایق عمیق زیستشناختی است که درک کامل آنها نیازمند تأمل در اعجاز علمی این روایات میباشد.
