1403/03/28
ابوالفضل حری

ابوالفضل حری

مرتبه علمی: دانشیار
ارکید: https://orcid.org/0000-0003-0260-6551
تحصیلات: دکترای تخصصی
اسکاپوس: 54970572400
دانشکده: دانشکده ادبیات و زبان های خارجی
نشانی: دانشگاه اراک- گروه زبان و ادبیات انگلیسی
تلفن:

مشخصات پژوهش

عنوان
سعدی واقعی و سعدی مستتر در دیباچۀ گلستان سعدی
نوع پژوهش
مقاله چاپ‌شده
کلیدواژه‌ها
مؤلف واقعی، مؤلف مستتر، جهان‎داستان برساخته، دیباچۀ گلستان، الگوی ارتباط روایی.
سال 1402
مجله زبان و ادب فارسی
شناسه DOI
پژوهشگران ابوالفضل حری

چکیده

در روایت‎پژوهی، بحث مؤلفه‎های شش‎گانۀ الگوی ارتباط روایی همیشه مسئله‎برانگیز بوده‌است. این مؤلفه‎ها به صدای روایت مربوط می‎شوند که یا بیرونی است یا درونی. این مقاله، به شیوۀ کیفی-تبیینی و با استفاده از منابع کتاب‎خانه‎ای در دسترس، می‎کوشد سعدی واقعی را در دیباچۀ گلستان از سعدی مستتر بازشناسد. بوستان و گلستان را سعدی واقعی نگاشته‌است؛ اما شیخ شیراز مؤلف مستتر هم هست که واسطِ سعدی واقعی و سعدی روایت‎گر است و تصویر برساخته در ذهنیت خواننده از شیخ شیرازی واقعی است. حال، صدای سعدی روایت‎گر، گلستان و به طریق اولی، دیباچه را به خواننده/روایت‎گیر انتقال می‎دهد. وانگهی، صدای سعدی شیرازی می‎تواند حاکی از ایدئولوژی وی در مقام مؤلف واقعی هم باشد. اما، بوستان و گلستان بلندگوی اعلان مواضع سعدی واقعی نیست، بلکه سعدی واقعی این نظرگاه را از رهگذر ابزارهای متنی تبیین می‎کند. توسل به سعدی نویسنده‎ ممکن است راه‎حلی برای بحث دربارۀ تضادها و تناقض‎ها و گفته‎های منسوب به سعدی واقعی محسوب شود، چه از این نظر، گلستان و بوستان دیگر آثار از آن سعدی نویسنده‎محور است تا سعدی واقعی که در تذکره‎ها ذکر شده‌است.