چکیده : هدف از مطالعه حاضر، بررسی تأثیر تمرینات باند الاستیک و ثبات مرکزی بر درد، تعادل و عملکرد زنان مبتلا به استئوآرتریت زانو بود. استئوآرتریت زانو به عنوان شایعترین بیماری تحلیلبرنده مفصلی، با تخریب غضروف و ضعف عضلانی، منجر به درد مزمن و اختلال در کنترل پاسچر در زنان میشود. در این پژوهش نیمهتجربی، آزمودنیها به صورت تصادفی به سه گروه تمرین ثبات مرکزی، تمرین ترکیبی (ثبات مرکزی + باند الاستیک) و کنترل تقسیم شدند. مداخلات تمرینی به مدت 8 هفته و شامل 3 جلسه در هفته اجرا گردید. پروتکل تمرینی شامل حرکاتی نظیر پل باسن، پلانک و کرانچ برای ثبات مرکزی و حرکات مقاومتی مانند اکستنشن زانو و پرس پا با استفاده از باندهای الاستیک بود.جهت ارزیابی متغیرها از مقیاس دیداری درد (VAS)، پرسشنامه وومک (WOMAC) برای سنجش عملکرد، آزمون ایستادن روی یک پا برای تعادل ایستا و آزمون وای (Y) برای تعادل پویا در دو مرحله پیشآزمون و پسآزمون استفاده شد. تحلیل دادهها با آزمونهای t زوجی و تحلیل واریانس یکطرفه (ANOVA) انجام گرفت. یافتهها نشان داد که هر دو گروه تمرینی بهبود معناداری در کاهش درد، افزایش تعادل و ارتقای عملکرد فیزیکی نسبت به گروه کنترل داشتند ($P < 0.05$). با این حال، نتایج مقایسههای بینگروهی حاکی از برتری معنادار گروه تمرین ترکیبی در تمامی شاخصها نسبت به گروه ثبات مرکزی بهتنهایی بود. از منظر تبیینی، ترکیب تقویت عضلات مرکزی بدن با تمرینات مقاومتی اندام تحتانی، از طریق بهبود همراستایی زنجیره حرکتی و کاهش بارهای مکانیکی نامطلوب بر مفصل زانو، اثربخشی بیشتری در کاهش علائم بالینی دارد. در نتیجه، استفاده از ترکیب تمرینات باند الاستیک و ثبات مرکزی به عنوان یک رویکرد غیرتهاجمی، کمهزینه و کارآمد برای توانبخشی و بهبود کیفیت زندگی زنان مبتلا به استئوآرتریت زانو پیشنهاد میشود.
