هدف پژوهش: شناخت تغییر و تحولات تعاونگرایی در جامعه ایران به ارائه تصویر و سیمایی واقعگرایانه از وضعیت این ارزش اخلاقی میانجامد و گامی ضروری برای درک و فهم وضعیت تعاونگرایی و مبنایی برای ورود درست به فرایند سیاستگذاری اجتماعی و فرهنگی است. روش پژوهش: روش تحقیق حاضر مبتنی بر روش تحلیل ثانویه دادههای موجود است و جامعه آماری این دادهها، شامل کلیه شهروندان مقیم داخل ایران میباشد که نمونه آماری آن با استفاده از روش نمونهگیری تصادفی با حجم 12956 نفر در تمام استانهای کشور انتخاب شده است. براساس چارچوب نظری تحقیق، تعاونگرایی رفتاری - گرایشی از طریق آزمون معادلات ساختاری با بکارگیری نرمافزار AMOS تبیین شد. یافتهها: نتایج آزمون معادلات ساختاری، نشانگر برازش خوب مدل بر دادهها است. طبق مدل مورد نظر، مسئله تعاونگرایی در بعد گرایشی - رفتاری تحت تأثیر عوامل مختلفی از قبیل سطح دانش و آگاهی شهروندان نسبت به شرکتهای تعاونی، نگرش به تعاونی و عملکرد آن، پنداشت از ارزشهای اخلاقی حاکم بر جامعه، سابقه عضویت و فعالیت افراد در نهادهای اجتماعی مختلف و در نهایت سرمایه اجتماعی شهروندان اعم از؛ روابط اجتماعی، اعتماد اجتماعی بینشخصی و اعتماد اجتماعی نهادی و تعمیمیافته قرار دارد. نتیجهگیری: نتایج، نشانگر این است که با وجود ماهیت اقتصادی شرکتهای تعاونی در شرایط کنونی، شرط موفقیت آنها به بستر اجتماعی، در جامعه باز میگردد. لذا، سیاستگذاران باید بر تقویت زیرساختهای اجتماعی و اعتماد نهادی به عنوان گامی بنیادین برای توسعه تعاونگرایی در ایران تمرکز کنند. لذا، سیاستگذاران باید بر تقویت زیرساختهای اجتماعی و اعتماد نهادی به عنوان گامی بنیادین برای توسعه تعاونگرایی در ایران تمرکز کنند.
