هدف: درک اثرات خشکی بر محصولات کشاورزی یکی از مسائل مهم در امنیت غذایی است. لذا در این تحقیق از شاخص شناسایی خشکی (RDI) و شاخص شناسایی خشکی مؤثر (eRDI) که بارش مؤثر را در محاسبات لحاظ میکند، به منظور تعیین عملکرد گندم دیم استان خراسان شمالی استفاده شده است . روش و داده: به منظور اعمال بارش مؤثر از 4 روش شامل روشهای فائو، اداره عمران و آبادانی آمریکا و دو روش سرویس حفاظت خاک آمریکا و مقایسه بین آنها استفاده شد. شاخصها با استفاده از دادههای ماهانه بارش و دمای ماهانه ایستگاههای هواشناسی استان اجرا و با عملکرد تولید گندم در دورههای مختلف زمانی مقایسه و ضریب همبستگی بین دو روش و عملکرد تولید گندم تعیین شد. در نهایت با استفاده از آزمون من کندال و تخمینگر سن به بررسی روند عملکرد گندم دیم در شهرستانهای مختلف پرداخته شد . یافت هها: نتایج تحقیق نشان داد که بین رو شهای مختلف تعیین بارش مؤثر تفاوت چندانی وجود ندارد. همچنین آماره آزمون نیز تفاوت معنیداری بین ۲ شاخص مورد بررسی نشان نداد. لیکن نتایج تحلیل ضریب همبستگی شاخصها با عملکرد گندم در مقیا سهای زمانی مختلف نشان داد که علیرغم نتایج بهتر روش eRDI ، عملکرد تولید هر شهرستان به مقادیر بارش دوره زمانی خاصی حساستر است . نتیجهگیری: نتایج مشابه روند دو آزمون مورد بررسی نشان داد که روند منفی معنیدار در تولید گندم دیم ایستگاههای بجنورد و اسفراین و روند مثبت غیرمعنیدار در سایر شهرستانها وجود دارد. نوآوری، کاربرد نتایج: نوآوری این تحقیق اعمال بارش مؤثر در شاخص eRDI و مقایسه روشهای تجربی مختلف تعیین آن جهت ورود به معادلات شاخص مزبور است. این استان به دلیل شرایط خاص اقلیمی و نقش مهم آن در تولید گندم کشور دارای اهمیت خاصی است که تاکنون مطالعات خشکسالی کشاورزی چندانی در آن صورت نگرفته است و اهمیت موضوع را در امنیت غذایی منطقه مشخص میسازد.
