هدف: خویشاوندان وحشی گیاهان زراعی (CWRs) به دلیل انعطافپذیری ذاتی و غنای ژنتیکی، به عنوان پشتوانهای ارزشمند برای تقویت امنیت غذایی بسیار حیاتی هستند. با این حال، این گونههای مهم به دلیل تخریب زیستگاه، چرای بیرویه و تغییر اقلیم در معرض خطرات جدی قرار دارند. هدف از انجام این مطالعه معرفی مهمترین خویشاوندان وحشی تک لپهای ایران است، تا علاوه بر اینکه بتواند ارائه دهنده ظرفیت های غنی رویشگاههای این کشور در ارتقا محصولات زراعی، علوفهای و زینتی باشد پایگاه داهای قوی را در حفاظت از این تنوع زیستی ارزشمند ایجاد کند. مواد و روشها: این مطالعه با هدف مستندسازی CWRs تکلپه در ایران و با گردآوری دادهها از منابع مختلف ملی و بینالمللی انجام شد. برای نقشهبرداری پراکنش این گونهها از نرمافزار ArcGIS استفاده شد. نتایج: تحقیقات ما نشان داد که ۳۳۱ گونه تکلپه در ایران به عنوان خویشاوندان وحشی شناسایی شدهاند. خانوادههای Poaceae (۱۱۷ گونه) و Amaryllidaceae (۷۲ گونه) بیشترین تراکم خویشاوندان وحشی را داشتند. از این تعداد، ۱۸ گونه به عنوان خوراک و ۶۸ گونه به عنوان علوفه استفاده میشوند. علاوه بر این، ۱۵۸ گونه دارای ارزش زینتی، دارویی، صنعتی و یا برای حفاظت از خاک هستند. نتیجهگیری: این تحقیق یک فهرست اولیه از خویشاوندان وحشی تکلپهها، بهویژه با تمرکز بر محصولات زراعی ایران، ارائه میدهد. یافتهها بینشهای ارزشمندی درباره این خویشاوندان وحشی فراهم میکنند که میتوانند در بهبود محصولات غذایی، گیاهان علوفهای و گیاهان زینتی مورد استفاده قرار گیرند. علاوه بر این، این مطالعه بر فوریت اولویتبندی استراتژیهای حفاظتی تأکید دارد.
