حمدانیان یکی از قدرتهای منطقهای در دوران خلافت عباسی بودند که با اقدامات نظامی و سیاسی خود، بهدنبال تثبیت قدرت و کاهش وابستگی به مرکز خلافت برآمد. این پژوهش با استفاده از نظریه سیستم جهانی والرشتاین به بررسی جایگاه حمدانیان در نظم سیاسی و نظامی آن دوره میپردازد. سؤال اصلی این پژوهش این است که چگونه میتوان اقدامات نظامی حمدانیان علیه خلافت عباسی را در چارچوب نظریه سیستم جهانی تبیین کرد؟ بر اساس این نظریه، خلافت عباسی به عنوان مرکز قدرت در نظام جهانیِ آن زمان تلاش میکرد تا کنترل خود را بر نواحی پیرامونی حفظ کند، درحالیکه حمدانیان به عنوان نیرویی نیمهمستقل، از طریق جنگها، اتحادها و شورشهای نظامی، در صدد تثبیت جایگاه خود بودند. یافتههای پژوهش نشان میدهد حمدانیان از یکسو با امتناع از پرداخت خراج، حمایت از جریانهای مذهبی مخالف (شیعیان و خوارج)، و اتحاد تاکتیکی با فاطمیان، به مقابله با هژمونی مرکز پرداخت؛ و از سوی دیگر، به دلیل محدودیتهای ساختاری نتوانست به طور کامل از دایره نفوذ عباسیان خارج شود.
