کتاب حاضر شاملِ پانزده جستار است که در سه بخش سازمان یافتهاند. بخشِ نخستِ کتاب شاملِ هفت جستار در حوزۀ «تاریخ اندیشه» است که به مفاهیم زیر میپردازند: خوشبختی، مارکسیسم، روشنفکر و روشنفکری، کینتوزیِ روشنفکریِ ایرانی، و رئالیسم در فلسفه و ادبیات و سینما. بخش دوم، «ادبیات، جامعه، تاریخ»، شاملِ چهار جستار در زمینۀ نقدِ ادبیات از منظر تاریخی-اجتماعی است که در آنها نویسندگان زیر و بعضی از آثار ایشان بررسی شدهاند: گرگوری کورسو (از شاعران متعلق به نسلِ بیت در ادبیاتِ قرن بیستمِ امریکا)، آیریس مِرداک (فیلسوف و رماننویس انگلیسی)، حسن مقدم (نویسندۀ نخستین نمایشنامه در ادبیات فارسیِ مدرن)، و صادق هدایت (یکی از نخستین و برجستهترین داستاننویسان مدرنِ ایرانی). بخش سومِ کتاب، «نقد کتاب و مقاله»، شاملِ چهار جستار است که آثاری در حیطههای فلسفه و نقد ادبیات را نقد و ارزیابی کردهاند. این جستارها در کل هم برای مخاطبانِ عامِ علاقهمند به مباحثِ علوم انسانی و ادبیاتپژوهی و هم برای متخصصانِ دانشگاهیِ این رشتهها قابلاستفاده و تأملبرانگیز خواهند بود.
