1404/11/19
محمدجواد دانیالی

محمدجواد دانیالی

مرتبه علمی: استادیار
ارکید: https://orcid.org/0000-0002-2656-9671
تحصیلات: دکترای تخصصی
شاخص H:
دانشکده: دانشکده علوم انسانی
اسکولار: مشاهده
پست الکترونیکی: m-daniali [at] araku.ac.ir
اسکاپوس:
تلفن:
ریسرچ گیت:

مشخصات پژوهش

عنوان
نوآوری ابونصرسرّاج‌ طوسی در باب مقامات‌ عرفانی در اللّمع
نوع پژوهش
مقاله چاپ‌شده
کلیدواژه‌ها
مقامات‌عرفانی, اللّمع فی‌التّصوف, ابونصر سرّاج‌طوسی, تقسیم‌بندی سه‌گانه, مقام رضا.
سال 1403
مجله عرفان اسلامی
شناسه DOI
پژوهشگران مرضیه پیوندی ، قدرت الله خیاطیان ، محمدجواد دانیالی

چکیده

احوال‌و‌مقامات یکی از مباحث مهم و اساسی در عرفان و تصوف، در میان اهل سیر‌و‌سلوک معنوی است. این مقامات، که در نامگذاری، تقسیم، ترتیب و شمارش آن‌ها میان صوفیه و عرفا اختلاف‌نظر وجوددارد، در قدیم‌ترین و مهم‌ترین کتاب تعلیمی عرفانی در قرن چهارم، «اللّمع فی‌التّصوف» ابونصر سرّاج‌طوسی هفت مقام است که به‌ترتیب عبارتند‌از: توبه، ورع، زهد، فقر، صبر، توکل، رضا. مهم‌ترین اختلاف صوفیه، دربارۀ مقام رضاست که به حال یا مقام‌بودن رضا برمی‌گردد. سرّاج مقامات را در طول هم می‌داند و‌گرنه سیر‌و‌سلوک و ترقّی بی‌معنا می‌شود. با‌توجه به این‌که هدف سرّاج از تألیف اللّمع، منطبق نشان‌دادن اصول و مبانی عرفان با قرآن و روایات پیامبر (ص) بوده‌است، او در طرح مقامات‌عرفانی نیز، به آیات قرآن و روایات پیامبر(ص) استنادنموده‌است. از آن‌جا‌که شناخت این مقامات‌عرفانی، به‌منظور وصال حقّ، برای سالک طریقت دارای اهمیت است، در این پژوهش به‌شیوۀ توصیفی- تحلیلی ، دیدگاه سرّاج را دربارۀ هر یک از مقامات، تقسیم‌بندی سه‌گانۀ آن‌ها و ویژگی‌های مقامات‌عرفانی بررسی و تحلیل خواهیم‌کرد..