مریم امیری

وضعیت شلوغی جاده‌ها عامل بسیار مهمی در ترافیک شهری است. برای حل این مشکل پژوهش‌های زیادی انجام شده است که عمده راهکارهای ارائه شده بر مبنای الگوریتم‌های فرا ابتکاری می‌باشند. در بسیاری از این الگوریتم‌ها در ابتدای کار مسیریابی به‌صورت تصادفی و در محدوده‌ای بزرگ انجام می‌شود. این موضوع موجب افزایش زمان جستجو می‌شود. همچنین در تحلیل‌های صورت گرفته بر مبنای این الگوریتم‌ها تنها فاصله‌ی فیزیکی بین خودروها در نظر گرفته‌ شده است. با توجه به اینکه عوامل محیطی نظیر ترافیک، در مسیریابی بسیار مؤثر هستند، باید تأثیر این عوامل را در مسیریابی در نظر گرفت. بدین منظور برای حل مشکلات مطرح‌شده، در این مقاله یک روش برنامه‌ریزی مسیر پویا مبتنی بر ترکیب الگوریتم‌های کلونی مورچگان و ازدحام ذرات با اعمال تابع ابتکاری کسینوس زوایا پیشنهاد شده است. این روش عوامل مختلف وضعیت جاده‌ها از جمله طول جاده‌ی شهری و ترافیک ورودی و خروجی تقاطع‌ها را در مسیریابی وسایل نقلیه در نظر می‌گیرد و در مسیریابی برای نقاطی که هم‌راستای مسیر پیمایش به سمت مقصد نهایی باشد شانس بیشتری قائل می‌شود. نتایج حاصل از اعمال مدل پیشنهادی بر روی‌ داده‌های کتابخانه‌ی معتبر TSPLIB که مبتنی بر فاصله فیزیکی بین خودروها است، نشان می‌دهد که زمان جستجوی روش پیشنهادی نسبت به سایر روش‌ها (ده ارزیابی انجام شده) بطور متوسط 40.74 درصد کاهش داشته است. بیشترین و کمترین میزان کاهش به ترتیب 98.1 و 6.02 درصد می‌باشد. همچنین آزمایش برنامه‌ریزی مسیر پویا تحت ترافیک جاده‌ها بر روی برخی از تقاطع‌های شهر پکن نشان می‌دهد که روش پیشنهادی به صورت میانگین 1.57 درصد تراکم و ازدحام ایجاد می‌کند.