مهدی بیکدلو

چکیده میوه گوجه‌فرنگی ‌(Solanum lycopersicum L.‌) ارزش اقتصادی بالایی دارد و به‌دلیل طعم منحصربه‌فرد و ارزش غذایی بالا، یک محصول ضروری و منبع غذایی حیاتی برای سلامتی انسان است. گوجه‌فرنگی با تولید سالانه بیش از ۱۵۰ میلیون تن، یکی از سبزیجاتی است که به‌طور گسترده در سراسر جهان تولید می‌شود. بعد از در دسترس بودن آب، تغذیه دومین عاملی است که بیشترین تاثیر را بر تولید گوجه‌فرنگی دارد. در نتیجه از کودهای شیمیایی برای بهبود خصوصیات کمی و کیفی گوجه فرنگی استفاده می‌شود. در تحقیقات اخیر مشخص شده که کاربرد ترکیبات مختلف سیلیکون (سیلیکات کلسیم، سیلیکات پتاسیم و اسید سیلیسیک‌) از طریق محلول‌پاشی یا مصرف خاکی باعث بهبود خصوصیات کمی و کیفی محصولات کشاورزی و بروز کمتر آفات و بیماری‌ها می‌شود. در این پژوهش، تأثیر محلول‌پاشی سیلیکات پتاسیم در سه غلظت (یک، دو و سه در هزار) به همراه تیمار شاهد ‌(محلول پاشی با آب مقطر‌) و در سه مرحله به فاصله دو هفته یکبار بر روی بوته‌های گوجه فرنگی بررسی شد. نتایج نشان داد که اثر تیمارهای تغذیه‌ای بر صفات وزن خشک برگ، وزن خشک میوه، تعداد میوه، عملکرد و وزن تر میوه در سه مرحله اندازه‌گیری معنی‌دار بود و تیمار سه در هزار سیلیکات پتاسیم بیشترین مقادیر را به خود اختصاص داد. مقایسه میانگین تأثیر غلظت‌های مختلف سیلیکات پتاسیم بر میزان عناصر غذایی میوه گوجه‌فرنگی نشان داد که بیشترین میزان پتاسیم، کلسیم، آهن و روی مربوط به تیمار سیلیکات پتاسیم سه در هزار بود که به طور معنی‌داری بیشتر از تیمار شاهد بود. در مقایسه با میوه‌های گیاهان محلول‌پاشی نشده، میوه‌های گیاهان تغذیه شده با غلظت‌های مختلف سیلیکات پتاسیم، به ویژه غلظت سه در هزار، به‌طور معنی‌داری دارای سطوح بالاتری از سفتی، TSS (مواد جامد محلول کل)، TA (اسیدیته قابل تیتراسیون)، pH، کلروفیل a، کلروفیل b، کلروفیل کل، کاروتنوئید و فنل کل در طول دوره انبارداری بودند. افزون بر این، میوه‌های گیاهان محلول‌پاشی شده هدایت الکتریکی ‌(EC‌)، کاهش وزن و نشت یونی کمتری نشان دادند. نتایج تحقیق نشان داد که محلول‌پاشی قبل از برداشت سیلیکات پتاسیم پتانسیل زیادی برای حفظ ویژگی‌های کیفی و افزایش ماندگاری میوه‌های گوجه فرنگی در طول دوره انبارداری دارد