چکیده: جملات شرطی دارای بافت پیچیده ای از لحاظ نحوی و بلاغی در زبانها هستند؛ که به طور گسترده و در قالب های معنایی متفاوت شکل می گیرند. لذا بررسی ابعاد مختلف این جملات در پژوهش حاضر ضروری می نماید و به نظر می رسد که ساختار و بنیاد جملات شرطی در هریک از این سه زبان دارای چارچوب های معین بوده است واز نظم خاصی پیروی می کند. در مقابل تفاوتها و تشابهات در محتوای جملات شرطی تا چه حد در خور تأمل می باشد. تحلیل این جملات از زوایای مختلف کاربردی نشان می دهد که این جملات با وجود برخی اختلاف در ساختار دستوری اهداف مشترکی در بیان غرض سخن دنبال می کنند؛ یعنی مسائلی همچون احتمال، آرزو، شک وتردید که دلالت بر حتمی نبودن انجام کار دارد را پر رنگ می سازد. مقایسه و در کنار هم قرار دادن لفظ شرط در زبان فارسی ، عربی و انگلیسی آشکار می سازد از چه جهتی اجزای تشکیل دهنده جملات شرطی، از حرف شرط گرفته تا فعل شرط و جواب شرط هماهنگ و همسان هستند ، همچنین حالات متغیری که در این جملات پدیدار می شود را مورد واکاوی قرار می دهد تا بیانگر شباهت و تناسب این مسائل باشد.
