حسینعلی قاسمی

این پژوهش با هدف تولید مکمل گیاهی - معدنی Gelint© و بررسی اثر سطوح مختلف آن بر عملکرد، متابولیت‌های خونی و ویژگی‌های بافتی روده جوجه‌های گوشتی تحت شرایط پرورش استاندارد و تنش القاشده با دگزامتازون انجام شد. مکمل ژلینت از ترکیب زردچوبه، بارهنگ، کتیرا، نعناع و کربنات تهیه گردید. برای این منظور تعداد ۳۶۰ قطعه جوجه گوشتی یک‌روزه سویه راس ۳۰۸ در قالب طرح کاملاً تصادفی با شش تیمار، چهار تکرار و ۱۵ پرنده در هر تکرار مورد استفاده قرار گرفتند. تیمارهای آزمایشی شامل شاهد بدون افزودنی، شاهد حاوی 5/0 و 1 g/kg ژلینت، کنترل منفی (حاوی ۱ mg/kg BW دگزامتازون)، و کنترل منفی به همراه 5/0 و 1 g/kg ژلینت بودند. داده‌ها با استفاده از رویه GLM در نرم‌افزار SAS و آزمون دانکن در سطح ۵ درصد تحلیل گردیدند. نتایج نشان داد که دگزامتازون موجب کاهش معنی‌دار وزن بدن و افزایش ضریب تبدیل غذایی گردید (P<0.05). مصرف ژلینت، به‌ویژه در سطح ۱ g/kg، وزن نهایی و ضریب تبدیل را بهبود بخشید و اثرات منفی دگزامتازون را تعدیل نمود. افزایش وزن روزانه در پرندگان دریافت‌کننده دگزامتازون کاهش یافت، اما اثر متقابل نوع پرورش و ژلینت در کل دوره معنی‌دار بود (P<0.0001). غلظت گلوکز پلاسما تحت تأثیر دگزامتازون افزایش یافت (P<0.001) و مصرف ژلینت موجب کاهش آن شد. غلظت کلسترول تام و LDL نیز در اثر ژلینت کاهش یافت (P<0.05). فعالیت آنزیم ALT در پرندگان دریافت‌کننده دگزامتازون افزایش معنی‌داری داشت (P<0.001)، اما با افزودن ژلینت کاهش یافت. بررسی بافت‌شناسی نشان داد که دگزامتازون ارتفاع پرز را کاهش و عمق کریپت را افزایش داد، در حالی‌که مصرف ژلینت موجب بهبود ارتفاع پرز، نسبت پرز به کریپت و سایر شاخص‌های مورفولوژیک ژژنوم و ایلئوم گردید (P<0.01). به طور کلی، مکمل گیاهی - معدنیGelint© توانست عملکرد رشد، متابولیت‌های خونی و سلامت روده را بهبود داده و اثرات نامطلوب ناشی از تنش دگزامتازون را کاهش دهد. بنابراین این مکمل می‌تواند به‌عنوان یک افزودنی گیاهی نویدبخش در تغذیه جوجه‌های گوشتی مورد استفاده قرار گیرد.