حسینعلی قاسمی

هدف از این پژوهش بررسی اثرات مکمل کلات پیشرفته روی (ACT-Zn) در مقایسه با منابع آلی روی-متیونین (Zn-Met)، روی-گلایسین (Zn-Gly) و منبع غیرآلی سولفات روی (Zn sulphate) بر عملکرد رشد، شاخص‌های متابولیکی خون و ویژگی‌های هیستومورفولوژیکی روده جوجه‌های گوشتی نر سویه راس بود. در این مطالعه ۹۰۰ قطعه جوجه گوشتی نر در یک طرح کاملاً تصادفی با ۱۰ تیمار شامل جیره شاهد و سطوح مختلف ۴۰، ۸۰ و ۱۲۰ میلی‌گرم روی از منابع مختلف روی با ۶ تکرار و هر تکرار ۱۵ جوجه مورد آزمایش قرار گرفتند. نتایج نشان داد که جوجه‌های تغذیه شده با مکمل کلات پیشرفته روی در سطوح ۸۰ و ۱۲۰ میلی‌گرم در کیلوگرم جیره، به طور معنی‌داری افزایش وزن بدن و میانگین افزایش وزن روزانه در روزهای ۲۴ و ۴۲ و همچنین ضریب تبدیل خوراک بهتر را در دوره‌های رشد ۱۰-۲۴ و ۰-۴۲ روزگی نسبت به گروه شاهد و تیمارهای دارای Zn-Gly تجربه کردند (P < 0.01). شاخص عملکرد رشد (EPI) و یکنواختی گله در تیمارهای ACT-Zn80 و ACT-Zn120 نسبت به سایر تیمارها افزایش معنی‌دار داشت (P < 0.001). در بررسی شاخص‌های بیوشیمیایی، تیمارهای ACT-Zn80، ACT-Zn120 و Zn-Met120کاهش معنی‌داری در سطح LDL-C و مالون‌دی‌آلدئید سرم و افزایش قابل توجهی در فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی شامل سوپراکسید دیسموتاز (SOD)، کاتالاز و گلوتاتیون پراکسیداز (GPx) به همراه افزایش سطح آلبومین و ظرفیت کل آنتی‌اکسیدانی (TAC) نسبت به تیمار شاهد نشان دادند (P < 0.05). همچنین غلظت روی سرم در تیمارهای با سطوح ۱۲۰ میلی‌گرم روی افزایش معنی‌داری داشت (P = 0.001). در بخش هیستومورفولوژیکی، جوجه‌های دریافت‌کننده ACT-Zn80 و ACT-Zn120 افزایش قابل توجهی در طول و سطح جذبی پرزها و تعداد گابلت سل‌های روده دئودنوم و ژژونوم نسبت به تیمار شاهد و Zn-Gly40 داشتند (P < 0.05). در نهایت، افزودن مکمل‌های روی به ویژه مکمل کلات پیشرفته روی در سطوح ۸۰ و ۱۲۰ میلی‌گرم در کیلوگرم جیره، بهبود قابل توجهی در عملکرد رشد، وضعیت آنتی‌اکسیدانی و ساختار هیستومورفولوژیکی روده جوجه‌های گوشتی ایجاد کرد. این نتایج نشان می‌دهد که مکمل کلات پیشرفته روی می‌تواند جایگزینی مؤثر و بهینه برای منابع آلی و غیرآلی روی در تغذیه طیور باشد.