یادگیری خواندن یکی از اساسیترین مهارتهای تحصیلی در دوره ابتدایی است و ضعف در این مهارت، بهویژه در دانشآموزان دارای اختلال نارساخوانی، میتواند پیامدهای قابل توجهی بر پیشرفت تحصیلی و عملکرد شناختی آنان داشته باشد. با توجه به نقش تعیینکننده حافظه بصری در فرایند شناسایی حروف و شکلگیری مهارت خواندن، بهرهگیری از روشهای آموزشی نوین و مبتنی بر بازی، بهویژه بازیهای تعاملی مانند اتاق فرار آموزشی، میتواند راهکاری مؤثر برای بهبود عملکرد خواندن در دانشآموزان دارای اختلال نارساخوانی باشد. از این پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی یادگیری حروف الفبا مبتنی بر بازی اتاق فرار آموزشی بر حافظه بصری و عملکرد خواندن دانشآموزان دارای اختلال نارساخوانی شهرستان کمیجان انجام شد. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی دانشآموزان دارای اختلال نارساخوانی دوره اول ابتدایی شهرستان کمیجان در سال تحصیلی 1403–1404 بود که به مراکز جامع سنجش، توانبخشی و مداخله بهنگام رشدی و تربیتی ارجاع داده شده بودند. از میان جامعه آماری، 30 دانشآموز 7 تا 9 ساله به روش نمونهگیری هدفمند انتخاب و بهطور تصادفی در دو گروه آزمایش (15 نفر) و کنترل (15 نفر) جایگزین شدند. ابزارهای گردآوری دادهها شامل آزمون تشخیصی سطح خواندن و آزمون حافظه بصری کیم–کاراد بود. ابتدا از هر دو گروه پیشآزمون به عمل آمد. سپس گروه آزمایش طی 8 جلسه در معرض مداخله آموزشی مبتنی بر بازی اتاق فرار آموزشی قرار گرفت، در حالی که گروه کنترل آموزشهای معمول کلاس درس را دریافت کرد. پس از پایان مداخله، از هر دو گروه پسآزمون گرفته شد. دادهها با استفاده از آمار توصیفی و آزمونهای استنباطی شامل تحلیل کوواریانس چندمتغیری و تحلیل کوواریانس تکمتغیری مورد تحلیل قرار گرفت نتایج نشان داد که آموزش مبتنی بر بازی اتاق فرار آموزشی تأثیر مثبت و معناداری بر بهبود حافظه بصری و عملکرد خواندن دانشآموزان دارای اختلال نارساخوانی دارد و فرضیههای تحقیق تایید شدند. بر اساس یافتههای پژوهش، میتوان نتیجه گرفت که آموزش حروف الفبا از طریق بازی اتاق فرار آموزشی، با ایجاد محیطی سرگرمکننده و تعاملی، موجب بهبود معنادار حافظه بصری و ارتقای عملکرد خواندن در دانشآموزان دارای اختلال نارساخوانی میشود؛ بنابراین، بهکارگیری این راهبرد آموزشی میتواند بهعنوان راهبردی مؤثر و کاربردی در مداخلات آموزشی و توانبخشی اختلالات یادگیری مورد توجه قرار گیرد.
