چکیده این پژوهش با هدف بررسی تاثیر محلولپاشی پیش از برداشت سیلیکات پتاسیم در غلظتهای مختلف بر صفات کمی، کیفی و شاخصهای ماندگاری خیار رقم «هایک» تحت شرایط کنترلشده گلخانهای انجام شد. آزمایشها در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با چهار تکرار و تیمارهای یک، دو و سه در هزار کود مایع سیلیکات پتاسیم، همراه با تیمار شاهد (محلولپاشی با آب مقطر) اجرا گردید. در این تحقیق، مجموعهای جامع از صفات مورد ارزیابی قرار گرفت که طیف وسیعی از شاخصهای رشد، ویژگیهای فیزیکوشیمیایی و کیفیت پس از برداشت را شامل میشد. صفات مورد ارزیابی شامل؛ تعداد میوه، عملکرد، ارتفاع بوته، قطر ساقه، قطر دمگل، قطر دم میوه، قطر دمبرگ، وزن تر و خشک برگ به همراه صفات سلامت و مقاومت گیاه اندازهگیری بودند. در بخش ویژگیهای فیزیکوشیمیایی، طول و قطر میوه، سفتی، مواد جامد محلول کل (TSS)، اسیدیته قابل تیتر (TA) و نسبت TSS به TA، هدایت الکتریکی (EC)، pH، نشت یونی، میزان کلروفیل برگ، کلروفیلهای a، b و کل در میوه، کارتنوئیدها، محتوای فنل کل و وزن تر و خشک میوه مورد سنجش قرار گرفتند. همچنین برای ارزیابی عملکرد پس از برداشت، کاهش وزن میوه، عمر انباری و بروز اختلالات فیزیولوژیک و بیماریهای پس از برداشت بررسی شدند. نتایج نشان داد که محلولپاشی سیلیکات پتاسیم پیش از برداشت، بهویژه در غلظتهای متوسط تا بالا، موجب برتری معنیدار رشد و عملکرد، حفظ تازهخوری و سفتی میوه، ارتقای کیفیت بازارپسندی، کاهش افت وزن و نشت یونی، افزایش رنگیزههای فتوسنتزی و ترکیبات فنولی و کاهش اختلالات فیزیولوژیک پس از برداشت شد. علاوه بر این، عمر انباری میوهها به طور قابل توجهی افزایش یافت که این امر به اثرات همافزایی پتاسیم و سیلیکون در تقویت مکانیزمهای دفاعی و فیزیولوژیک گیاه نسبت داده میشود. بر اساس این یافتهها، محلولپاشی سیلیکات پتاسیم پیش از برداشت میتواند بهعنوان یک رویکرد مدیریتی پایدار برای ارتقای کیفیت و افزایش ماندگاری خیار گلخانهای توصیه شود.
