محمد اقبال لاهوری در یکی از پرآشوبترین و حساسترین مقاطع تاریخ شبهقاره هند پا به عرصه حیات گذاشت؛ دورانی که این سرزمین پهناور زیر سلطه مستقیم و غیرمستقیم استعمار بریتانیا قرار داشت و جامعه مسلمانان، هم در حوزه سیاست و هم در عرصه فرهنگ و اجتماع، با بحرانهایی عمیق و پیچیده مواجه بود. او در خانوادهای مذهبی، فرهنگی و پایبند به ارزشهای دینی در شهر سیالکوت چشم به جهان گشود و از همان کودکی، با فضای معنوی و علمی پیرامون خود، بهویژه ادبیات فارسی و علوم دینی، مأنوس شد. تحصیلات رسمی اقبال از لاهور آغاز گردید، اما مسیر علمی او به مرزهای جغرافیایی هند محدود نماند؛ وی با عزیمت به اروپا و ورود به دانشگاههای کمبریج و مونیخ، نه تنها با نظام آموزشی و فلسفه غربی آشنا شد، بلکه افقهای تازهای از اندیشه مدرن را تجربه کرد. استادانی برجسته همچون سید میرحسن در دوران کودکی و نوجوانی، و سپس پروفسور توماس آرنولد در لاهور و لندن، نقش بنیادینی در شکلگیری جهتگیری فکری اقبال ایفا کردند و او را به مطالعه عمیق فلسفه، سیاست و هویت اسلامی ترغیب نمودند. اقبال، افزون بر فعالیتهای علمی و دانشگاهی، شاعری توانمند و صاحبسبک بود که شعر را نه صرفاً بهعنوان هنر، بلکه بهمثابه ابزاری نیرومند برای بازتاب دغدغههای فکری، اجتماعی و سیاسی خود بهکار گرفت. نگاه آرمانگرایانه او به امت اسلامی و نقد وضع موجود، در اشعار و نوشتههایش بهوضوح نمایان است.
