عباس صارمی

مقدمه و هدف: التهاب مزمن و اختلال عملکرد اندوتلیوم از عوامل اصلی بیماری‌های قلبی-عروقی و متابولیک هستند. مولکول‌ چسبان بین سلولی 1 (ICAM-1) و مولکول‌ چسبان سلول عروقی 1 (VCAM-1) شاخص‌های کلیدی این اختلالات‌اند. فعالیت بدنی منظم می‌تواند التهاب را کاهش دهد و عملکرد رگ‌ها را بهبود بخشد، اما اثرات تمرینات تناوبی هنوز نیازمند بررسی بیشتر است. این مطالعه با هدف بررسی تأثیر تمرینات تناوبی بر شاخص‌های التهابی مرتبط با سلامت اندوتلیوم ICAM-1 وVCAM-1 در بزرگسالان با و بدون بیماری‌های مزمن، از طریق یک فراتحلیل انجام شد. مواد و روش‌ها: این مطالعه براساس راهنمای PRISMA و دستورالعمل کوکران طراحی و اجرا شد. جستجوی نظام‌مند در پایگاه‌های اطلاعاتی شامل اسکوپوس، پاب‌مد، وب آو ساینس و ایران‌داک، مگیران، نورمگز، جهاد دانشگاهی و گوگل اسکالر از ابتدا تا 25 شهریورماه 1404 (2025 September 16) انجام گرفت. کلیدواژه‌های مورد استفاده شامل معادل‌های فارسی و انگلیسی (تمرینات تناوبی،ICAM-1 ، ‌VCAM-1، بزرگسال) بود. از میان مطالعات شناسایی‌شده، 15 مقاله با 16 مداخله تمرین تداومی و در مجموع 478 شرکت‌کننده (250 نفر در گروه مداخله و 228 نفر در گروه شاهد) زن و مرد بزرگسال با و بدون بیماری مزمن با میانگین سنی 30/15 ± 70/44 سال و شاخص توده بدنی 50/2 ± 85/30 کیلوگرم بر متر مربع در مطالعات مورد بررسی بودند واجد شرایط ورود به فراتحلیل بودند.تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از مدل اثرات تصادفی و نرم‌افزار CMA-2 انجام شد. میزان ناهمگونی بین مطالعات با آزمون I² و سوگیری انتشار با آزمون Egger ارزیابی گردید. یافته‌ها: نتایج نشان داد مداخله تمرینات تناوبی در بزرگسالان با و بدون بیماری مزمن با کاهش معنادار ICAM-1 ]0001/0 P= ،(463/2- الی 768/0-) 615/1- = [SMDو VCAM-1 ]017/0P= ،(254/0- الی 562/2-) 408/1- = [SMDنسبت به گروه شاهد همراه شد. نتیجه‌گیری: فراتحلیل نشان داد که تمرینات تناوبی در بزرگسالان با و بدون بیماری‌های مزمن باعث کاهش معنادار ICAM-1 و VCAM-1 شده است، که نشان‌دهنده کاهش التهاب اندوتلیال و بهبود سلامت عروق نسبت به گروه شاهد می‌باشد.