عباس صارمی

مقدمه و هدف: دیابت نوع دو (T2DM) با التهاب مزمن سیستمیک همراه است که شاخص‌های التهابی مانند فاکتور نکروز توموری آلفا (TNF-α) و اینترلوکین 10 (IL-10) و همچنین شاخص توده بدنی (BMI) را تحت تأثیر قرار می‌دهد. تمرینات هوازی به عنوان یک مداخله غیر دارویی می‌تواند اثرات مثبتی بر تنظیم این شاخص‌ها داشته باشد، اما نتایج مطالعات مختلف تاکنون متناقض بوده است. هدف این مطالعه، بررسی اثر تمرینات هوازی بر سطوح سرمیTNF-a ، IL-10 و BMI در بیماران مبتلا به T2DM از طریق یک فراتحلیل است. مواد و روش‌ها: جست‌وجو از پایگاه‌های اطلاعاتیPubMed ،Web of Science ، Scopus، ‌Magiran‌، Irandon،Noor Mags و SID ‌برای مقالات منتشر شده از ابتدا تا شهریور 1404 برای مقالات فارسی و تا (September 2025)، به صورت سیستماتیک انجام شد. تفاوت میانگین وزنی SMD و فاصله اطمینان 95 درصد CI با استفاده از الگوی تصادفی و از نرم‌افزار CMA2 به منظور تعیین اثر محاسبه گردید، همچنین برای تعیین ناهمگونی از آزمون I2 و برای بررسی سوگیری انتشار از آزمون فونل پلانت و تست ایگر استفاده شد. یافته‌ها: در مجموع، 18 مطالعه (با 20 مداخله تمرینی) با حضور 661 آزمودنی مبتلا به T2DM وارد فراتحلیل شدند و نتایج نشان داد مداخله تمرین هوازی در بیماران مبتلا به T2DM با کاهش معنادار TNF-a ]001/0P= ،(341/1- الی 480/0-) 910/0- ‌=‌ [SMDو BMI ]002/0P= ،(048/1- الی 242/0-) 645/0- ‌=‌ [SMD نسبت به گروه شاهد همراه شد. با این حال، تمرینات هوازی با تغییر غیرمعنادار IL-10 ]422/0P= ،(286/2- الی 462/5) 588/1 = [SMDنسبت به گروه شاهد در بیماران مبتلا به T2DM همراه بود. نتیجه‌گیری : تمرین هوازی در بیماران مبتلا به T2DM باعث کاهش معنادار TNF-α و BMI می‌شود، اما تغییر قابل توجهی در سطح IL-10 ایجاد نمی‌کند. این یافته‌ها نشان می‌دهد که تمرین هوازی می‌تواند به عنوان یک مداخله مؤثر برای کاهش التهاب و بهبود وضعیت وزنی در بیماران T2DM مورد استفاده قرار گیرد.