1405/03/16
زهرا رجبی

زهرا رجبی

مرتبه علمی: دانشیار
ارکید: https://orcid.org/0000-0002-2802-4245
تحصیلات: دکترای تخصصی
شاخص H:
دانشکده: دانشکده ادبیات و زبان های خارجی
اسکولار:
پست الکترونیکی: z.rajabi_id [at] yahoo.com
اسکاپوس:
تلفن:
ریسرچ گیت:

مشخصات پژوهش

عنوان
بررسی سبک زبان زنانه و مردانه در دو خاطره‌نگاشت برجستۀ دفاع مقدس«پایی که جا ماند» و «من زنده‌ام»
نوع پژوهش
مقاله چاپ‌شده
کلیدواژه‌ها
پایی که جا ماند، خاطره‌نگاری، زبان و جنسیت، سبک زبان زنانه و مردانه، من زنده‌ام
سال 1404
مجله ادبیات پایداری
شناسه DOI
پژوهشگران فاطمه سلطانی ، زهرا رجبی ، سکینه نجاریان

چکیده

موضوع زبان و جنسیت یکی از مسائل مطرح در زبان‌شناسی امروز است که نخستین بار از سوی فمینیست‌های موج دوم مطرح شد و پس از آن بیشتر از همه مورد توجه زبان‌شناسان اجتماعی قرار گرفت. رابطۀ زبان و جنسیت یکی از ویژگی‌های مهم و قابل توجه در بررسی نوشتار زنان و مردان است. آنچه در این پژوهش بدان پرداخته می‌شود، بررسی تفاوت سبک زبان زنانه و مردانه به شیوۀ سبک‌شناسی لایه‌ای در دو خاطره‌نگاشت برجستۀ دفاع مقدس «پایی که جا ماند» اثر سید ناصر حسینی‌پور و «من زنده‌ام» اثر معصومه آباد، در تطابق با آرا و نظریات زبان‌شناسان حیطۀ جنسیت به ویژه لیکاف است. از این رو نوع خاطره موضوع پژوهش قرار گرفت که زبان آن به زبان طبیعی و سبک جنسیتی نویسنده نزدیک‌تر است. هر دو اثر در چهار سطح واژگانی، نحوی، بلاغی و کاربردی و در 20 مؤلفه زبانی به شیوۀ توصیفی- تحلیلی مورد مقایسه قرار گرفتند. در بررسی این مؤلفه‌ها مشخص شد در 9 مؤلفۀ کاربرد واژگان زنانه، رنگ‌واژه‌ها، دشواژه‌‌ها، تشدید‌کننده‌ها، قطع جملات، جمله‌های امری تعدیلی و استفاده از آرایه‌های تشبیه و استعاره نتایج با آرای زبان‌شناسان حوزۀ زبان و جنسیت به‌ویژه لیکاف مطابقت داشته و زنانه‌نویسی در کتاب «من زنده‌ام» رعایت شده است و در 11 مؤلفۀ دیگر عدم تطابق یافت شد. نتایج به‌دست‌آمده، نشان‌دهندۀ این موضوع است که عوامل مختلفی همچون سن، جنسیت، شرایط فرهنگی، اجتماعی و به‌ویژه قالب نوشته تاثیر بسزایی در تفاوت سبک زبان زنانه و مردانه در این دو اثر دارد.