مقدمه: امیدواری یکی از متغیرهای روانشناختی مهمی است که نقش ضربهگیر مهمی در برابر علائم افسردگی و شناختهای مرتبط با آن ایفا میکند. هدف: پژوهش با هدف مقایسه مثلث شناختی در افراد افسرده دارای امیدواری پایین در تفکر عاملیت و تفکر مسیرها انجام شد. روش: این پژوهش یک مطالعه مقطعی از نوع علی-مقایسه ای بود که در بین دانشجویان دانشگاه اراک در سال تحصیلی 1401- 1400 انجام شد. تعداد 400 دانشجو به روش نمونهگیری در دسترس انتخاب شد. شرکتکنندگان ابتدا پرسشنامه های سنجش افسردگی، امیدواری و مثلث شناختی را تکمیل کردند. سپس از میان 122 شرکتکننده که نمرات افسردگی آن ها متوسط به بالا بود، دو گروه 30 نفری که بر اساس مقیاس امیدواری دارای نمرات پایینی در تفکر عاملیت و تفکر مسیرها بودند به صورت هدفمند انتخاب و ازلحاظ مؤلفههای مثلث شناختی مقایسه شدند. برای تجزیهوتحلیل دادهها از روش تحلیل واریانس چندمتغیره )مانووا( استفاده شد. یافتهها: تحلیل چندمتغیره تفاوت معناداری را در ترکیب خطی مؤلفههای مثلث شناختی بین دو گروه نشان نداد )164/ 0 = .(pتحلیل تکمتغیری نیز نشان داد که گروه دارای تفکر عاملیت پایین در مقایسه با گروه دارای تفکر مسیرهای پایین، دیدگاه منفی تری درباره دنیا داشتند، اما در دیگر مؤلفهها تفاوت معناداری بین آن ها وجود نداشت. نتیجه گیری: ازآنجاکه افراد افسرده دارای تفکر عاملیت پایین، دیدگاه منفی تری درباره دنیا داشتند احتمالاً این مؤلفه امیدواری متغیر مهمی در ارتباط با افسردگی و مثلث شناختی مربوط به آن باشد؛ بنابراین، پیشنهاد می شود تفکر عاملیت هم در پژوهش و هم در مداخلات درمانی موردتوجه بیشتری قرار گیرد.
