رحیم مرادی

هدف این پژوهش واکاوی تجربۀ زیستۀ معلمان دورۀ ابتدایی از اجرای طرح شایستگی دیجیتال و فناورانۀ وزارت آموزش‌وپرورش بود. این پژوهش با رویکرد کیفی و روش پدیدارشناسی انجام شد. جامعۀ آماری پژوهش معلمان پایۀ ششم استان‌های تهران و البرز بودند. با استفاده از نمونه‌گیری هدفمند، با 17 نفر از معلمان پایۀ ششم ابتدایی منطقۀ 2 شهر تهران و ناحیۀ 2 کرج مصاحبۀ عمیق انجام شد. داده‌های گردآوری‌شده با استفاده از روش تحلیل مضمون بررسی شدند. تجربیات زیستۀ معلمان در اجرای طرح شایستگی دیجیتال و فناورانۀ وزارت آموزش‌وپرورش در چند حوزۀ کلیدی سازمان‌دهی شد. پس از کدگذاری متن مصاحبه‌ها، 14 مضمون پایه استخراج شدند. در مؤلفۀ تجربۀ زیسته، 3 مضمون پایه شامل 1) جنبه‌های عاطفی و روانی، 2) افزایش توانایی امنیت سایبری و 3) پیشرفت دانش‌آموزان در برنامه‌نویسی به دست آمد. همچنین، فرصت‌های حاصل از طرح شایستگی دیجیتال دارای 4 مضمون پایه شامل 1) تقویت مهارت سواد دیجیتالی، 2) درگیرکردن دانش‌آموزان، 3) کاربردی‌شدن درس با الگوریتم‌نویسی و 4) جذاب‌شدن کلاس با کمک برنامه‌نویسی بود. از دیدگاه مشارکت‌کنندگان، چالش‌های طرح شایستگی دیجیتال نیز شامل 4 مضمون پایه بود: 1) زیرساخت‌های فناوری، 2) مقاومت فرهنگی در برابر تغییر، 3) کمبود مهارت پیش‌نیاز دیجیتالی و 4) ترس فناورانه. آخرین یافتۀ این پژوهش به حمایت‌های مورد نیاز برای اجرای اثربخش طرح شایستگی دیجیتال اختصاص داشت که شامل مضامینی مانند 1) نقش مدیران، 2) دوره‌های آموزشی و توانمندسازی و 3) سیاست‌های پشتیبانی آموزش‌وپرورش بود. یافته‌های این پژوهش می‌تواند به سیاست‌گذاران و برنامه‌ریزان آموزشی در راستای بهبود اجرای طرح‌های فناورانه در مدارس کمک کند.