Zamioculcas یک جنس مهم از خانواده شیپوری (Araceae) است که فقط شامل یک گونه بنام Zamioculcas zamiifoli میباشد. ارزش زینتی این گیاه و جنبه آپارتمانی بودن آن باعث شده است که مورد توجه محققان قرار گیرد. برخی از مراحل تکثیر گیاه زامیفولیا مشکل است. رشد کند اندامهای رویشی (مانند تولید ساقه و رشد برگها) منجر به طولانی شدن دوره زمانی لازم برای دستیابی به گیاهان بالغ میشود. همچنین حساسیت فیزیولوژیکی بالای این اندامها نسبت به عوامل تنشزای محیطی، بهویژه مدیریت نامناسب رطوبت (که منجر به پدیده پوسیدگی میشود) و نوسانات دمایی، که هر دو میتوانند بهطور چشمگیری موفقیت تکثیر را کاهش دهند. بنابراین، اجرای موفقیتآمیز تکثیر این گونه گیاهی مستلزم نظارت دقیق بر مشخصههای محیطی و استفاده از فنون بهینهسازی شرایط رشد برای غلبه بر این محدودیتها است. هدف از انجام این تحقیق، تسهیل فرآیند تکثیر زامیفولیا با استفاده از تنظیمکنندههای رشد گیاهی روی قلمه برگ بوده است. این تحقیق در قالب دو آزمایش اجرا شد. آزمایش اول با هدف ارزیابی اثر اسید ایندول بوتیریک در چهار غلظت (0، 1000، 2000 و 4000 میلیگرم در لیتر) بر تکثیر 5 رقم زامیفولیا (سبز معمولی، مشکی، ابلق سبز، ابلق نیمهسبز و ابلق سفید) از طریق قلمههای برگچه به اجرا درآمد. آزمایش دوم نیز با هدف ارزیابی اثر بنزیل آدنین در چهار غلظت (0، 500، 1000 و 2000 میلیگرم در لیتر) بر غدههای حاصل از آزمایش اول، انجام شد. این مطالعه بهصورت فاکتوریل و در قالب طرح کاملا تصادفی در سه تکرار انجام شد. در بررسی تأثیر تنظیمکنندههای رشد بر قلمه برگ زامیفولیا در آزمایش اول مشخص گردید که در صفت تعداد ریشه، نوع گیاه در سطح یک درصد و غلظت مورد استفاده تنظیمکننده رشد اسید ایندول بوتیریک در سطح پنج درصد معنیدار است. همچنین صفات طول بلندترین ریشه و طول و در متغیر نوع گیاه در سطح یک درصد معنیدار شدند. در آزمایش دوم، صفات تعداد ریشه، طول بلندترین ریشه، طول و عرض ریزوم، برگ مادری، تعداد روز از ابتدای آزمایش تا تولید اولین محور و تعداد روز از زمان انتقال به مکان گرمتر تا تولید اولین محور، متغیر نوع گیاه در سطح یک درصد معنیدار شدند. همچنین صفت تعداد جوانه در متغیر نوع گیاه و متغیر غلظت مورد استفاده از تنظیمکننده رشد بنزیل آدنین در سطح یک درصد معنیدار شد. در بین ارقام، رقم سبز زامیفولیا نسبت به کاربرد تنظیمکننده رشد، واکنش بهتری نشان داد. این نشان میدهد که ژنتیک هر رقم میتواند نقش مهمی در پاسخ به تنظیمکننده رشد ایفا کند. همچنین نتایج نشان میدهند که نوع گیاه زامیفولیا تأثیر معنیداری بر صفات مورفولوژیکی مرتبط با تکثیر از طریق قلمه برگ، از جمله تعداد و طول ریشه، خصوصیات ریزوم و همچنین زمانبندی تولید محورهای جدید دارد. در نتیجه خصوصیات ژنتیکی یا فیزیولوژیکی گیاه مادری زامیفولیا تأثیر زیادی روی موفقیت قلمه برگ و رشد ریزوم و ریشه دارد. این یافته بر اهمیت انتخاب والد مناسب یا ژنوتیپهای برتر در برنامههای بهنژادی و تولید گیاهان زینتی تأکید میکند.
