غزوه بنیالمصطلق، بهعنوان یکی از وقایع تأثیرگذار در تاریخ صدر اسلام، در کنار ابعاد نظامی، حاوی بحران اجتماعی عمیق ناشی از تحریکات جریان نفاق بود. در این میان، پیامبر اسلام (ص) با بهرهگیری از عقلانیت دینی، تدابیر راهبردی، و شناخت دقیق از ساختار اجتماعی جامعه اسلامی، توانست این بحران را به شکلی مناسب مدیریت نماید. پژوهش حاضر با استفاده از الگوی تحلیلی سوات (SWOT) که مبتنی بر چهار محور قوت، ضعف، فرصت و تهدید میباشد، بهدنبال پاسخگویی به این پرسش است که در مواجهه با بحران مزبور، پیامبر اسلام(ص) چگونه برخورد کرد و آن را مدیریت نمود؟ یافتههای این پژوهش حکایت از آن دارد که پیامبر (ص) با اتکا به نقاط قوتی همچون مشروعیت الهی، وحدتبخشی شخصیتی، و انسجام روانی یاران، توانست از فرصتهایی نظیر نزول آیات افشاگر نفاق، فضای پیروزی نظامی، و همراهی عاطفی برخی یاران بهرهبرداری کند و تهدیدهای جدی نظیر وقوع جنگ داخلی، تضعیف وحدت اجتماعی، و بیاعتمادی عمومی را مهار نماید. همچنین به نظر میرسد به واسطه عملکرد بههنگام پیامبر اسلام (ص) در جریان بحران مذکور، ضعفایی مانند نفوذ اجتماعی عبدالله بن اُبی و منازعات قبیلهای حلنشده با رویههایی نظیر تغییر میدان بحران و اجتناب از برخورد مستقیم جبران گردید.
