مقدمه: کافئین یکی از پرکاربردترین مواد ارگوژنیک در بین ورزشکاران است که با تأثیر بر سیستم عصبی مرکزی، میتواند عملکرد ورزشی را بهبود بخشد. مطالعات پیشین نشان دادهاند که مصرف کافئین از طریق دهان یا بلع، باعث افزایش توان عضلانی و کاهش احساس خستگی میشود. با این حال، تأثیر دهانشوی حاوی کافئین بر عضلات بالاتنه، بهویژه در حرکات قدرتی نظیر پرس سینه، تاکنون بهطور محدود بررسی شده است. مواد و روشها: در این پژوهش نیمهتجربی، 12 ورزشکار مرد رشته کشتی با میانگین سنی 25 سال بهصورت تصادفی در دو شرایط «دهانشوی کافئین» و «پلاسبو» مورد بررسی قرار گرفتند. آزمودنیها پس از استفاده از دهانشویها در دو جلسه جداگانه با فاصله 72 ساعت، آزمون پرس سینه را انجام دادند. فعالیت الکتریکی عضلات سینهای بزرگ (pectoralis major)، دلتوئید قدامی (anterior deltoid) و سهسر بازویی (triceps brachii) با استفاده از الکترومایوگرافی سطحی (sEMG) در حین اجرای حرکت ثبت شد. دادهها با آزمون t همبسته و سطح معناداری 0.05P≤ تحلیل گردید. نتایج: نتایج نشان داد که بین دو شرایط کافئین و پلاسبو در مقادیر میانگین MVC و RMS عضلات مورد بررسی تفاوت معناداری وجود نداشت (P>0.05). با این حال، میانگین فعالیت الکتریکی عضلات در شرایط کافئین کمی بالاتر از شرایط کنترل بود که نشاندهنده اثر احتمالی تحریک عصبی-عضلانی کوتاهمدت است. نتیجهگیری: استفاده از دهانشوی کافئین در ورزشکاران تمرینکرده رشتههای قدرتی میتواند بدون عوارض گوارشی، بهعنوان روش جایگزین مصرف خوراکی در افزایش تحریک عصبی-عضلانی مورد توجه قرار گیرد؛ هرچند برای تأیید این نتایج نیاز به مطالعات بیشتر با نمونههای بزرگتر وجود دارد.
