1405/06/23
محمد افروغ

محمد افروغ

مرتبه علمی: دانشیار
ارکید: https://orcid.org/0000-0002-4866-8232
تحصیلات: دکترای تخصصی
شاخص H:
دانشکده: دانشکده هنر و معماری
اسکولار:
پست الکترونیکی: mohammad-afrough [at] araku.ac.ir
اسکاپوس:
تلفن:
ریسرچ گیت:

مشخصات پژوهش

عنوان
باباحیدر، کانونی برجسته در مکتب قالیبافی چهارمحال و بختیاری
نوع پژوهش
مقاله چاپ‌شده
کلیدواژه‌ها
چهارمحال و بختیاری، باباحیدر، قالی، طرح، نقش، رنگ
سال 1404
مجله هنرهای صناعی اسلامی
شناسه DOI
پژوهشگران محمد افروغ

چکیده

باباحیدر، روستای دیروز و شهر امروز واقع در استان چهارمحال و بختیاری، یکی از قطبهای بافت قالی و قالیچه های متنوع در گذشته بوده است که امروزه به دلایل مختلف و مؤلفه های متنوع، رونق و پویایی خویش را در حرفه و هنر بومی قالی بافی و تولید قالیچه های اصیل از دست داده و به صورت بسیار محدود و به دور از طرح های اصیل گذشته، قالی هایی به سفارش بافته میشوند. پژوهش حاضر که از وجه نظری کمتری برخوردار بوده و استوار بر مطالعات میدانی و جستجو در پایگاه های معتبر جهانی میباشد و تصور میرود نخستین پژوهش مبسوط دربارهی قالی باباحیدر است، بر آن است تا مجموعهای از نمونههای اصیل و بازمانده از دوران درخشان قالیبافی باباحیدر ر ا که در گذشته بافته شده و هماکنون در مجموعهی معتبر نایین تِردینگ نگهداری میشوند، شناسایی و معرفی نماید. بر این مبنا، تعداد 20 تخته از طرحهای متنوع (Nain Trading) این کانون بافندگی معرفی، مطالعه و تحلیل میشوند. بنابراین، پرسش مطروحه این است که: انواع طرحهای قالی باباحیدر، ابعاد فنی و زیباشناختی آنها کدامند؟ یافتههای حاکی از مطالعهی نمونه ها شامل موارد زیر هستند: ماهیت طرحهای قالی باباحیدر شکسته و نیمه شکسته و رجشمار 20 تا 30 رج با گره متقارن (ترکی) و دو پود میباشد. این قالی شامل طرحهای خشتی، بیدمجنون، محرابی درختی، دو و سه حوض (ترنج)، ترنج در ترنج، کفسادهی ترنجدار، افشان، عشایری، لچک و ترنج درختی و طرحهای اقتباسی از قالیچه های ارمنی (به واسطهی حسُن هم جواری و همسایگی) است ؛ همچنین نقشمایههای نمادین درخت زندگی(سرو و کاج، بید مجنون)، گلفرنگ (گل سرخ ایرانی)، انار، بتُهجقه، ترنج صلیبی، محراب، طاووس، گلهای وارونهی اقتباسی از طرحهای ارمنی و اسلیمیهای غریب و نامتعارف. رنگهای بهکاررفته در این نمونهها به صورت کلی شامل ترکیبی از رنگهای گرم و سرد و طیف میانهی این دو ساحت است. این تحقیق از نوع کیفی و توسعه ای و روش انجام آن توصیفی تحلیلی بوده و شیوهی گردآوری دادهها به صورت کتابخانهای و جستجو در پایگاههای معتبر میباشد.