کرامت اله حیدری رستمی

این پژوهش با هدف بررسی تأثیر سیستم‌های پشتیبانی تصمیم‌گیری مبتنی بر هوش مصنوعی بر بهینه‌سازی بودجه‌بندی سازمانی در ایران انجام شد. روش تحقیق توصیفی-تحلیلی با رویکرد کمی و ابزار پرسشنامه محقق‌ساخته بود. جامعه آماری شامل مدیران و کارشناسان بودجه‌بندی در سازمان‌های متوسط و بزرگ دولتی و خصوصی بود. با نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای، 175 نفر انتخاب شدند. روایی محتوا توسط پانل متخصصان و پایایی با آلفای کرونباخ 0.912 تأیید گردید. نتایج آنالیز توصیفی نشان داد میانگین استفاده از سیستم‌های هوش مصنوعی 3.42 و دقت پیش‌بینی بودجه 3.79 است. آمار استنباطی با رگرسیون چندگانه حاکی از آن بود که استفاده از این سیستم‌ها 54.9 درصد واریانس دقت پیش‌بینی و کاهش ریسک مالی را تبیین می‌کند. همچنین، حمایت رهبری و فرهنگ سازمانی 62.2 درصد تغییرات در پذیرش و اثربخشی بهینه‌سازی بودجه را توضیح می‌دهد. سازمان‌های خصوصی عملکرد بهتری نسبت به دولتی داشتند. این یافته‌ها نشان‌دهنده پتانسیل بالای هوش مصنوعی در بهبود تصمیم‌گیری بودجه‌ای است، اما پیاده‌سازی محدود فعلی ضرورت سرمایه‌گذاری در زیرساخت و فرهنگ سازمانی را برجسته می‌سازد. پیشنهاد می‌شود سازمان‌ها برنامه‌های آموزشی هوش مصنوعی و سیاست‌های حمایتی رهبری را اولویت دهند.