بیکاری یکی از مشکلات اقتصاد ایران است و با توجه به اثرات زیانبار اقتصادی-اجتماعی آن همواره مورد توجه قانونگذاران و دولتها بوده است. در راستای رفع بیکاری، برنامههای متنوعی در ایران تدوین و اجرایی شده است، یکی از این برنامههای با هدف اشتغالزایی در مناطق شهری و روستایی طرح توسعه مشاغل خرد و خانگی است. ارائه تسهیلات بانکی در راستای ایجاد و تثبیت مشاغل خرد و خانگی یکی از اهداف اصلی این طرح است. بر این اساس هدف اصلی این پژوهش شناسایی موانع و تنگناهای اثربخشی تسهیلات در ایجاد و تثبیت مشاغل خرد و خانگی است. بدین منظور پس از شناسایی و احصاء عوامل موثر، با استفاده از رویکرد تحلیل سلسله مراتبی موانع و تنگناها رتبهبندی شده و بر این اساس راهکارهای پژوهش جهت بهبود اثربخشی تسهیلات ارائه شده است. نتایج به دست آمده نشان میدهد که در دستهبندی کلی عوامل نهادی، محیطی و اجتماعی با وزن 0.318 از بالاترین اهمیت برخوردارند و پس از آن به ترتیب عوامل قانونی و بروکراسی، و فردی و شخصیتی با وزنهای 0.242 و 0.184 در رتبههای بعدی قرار دارند. در میان فاکتورها نیز بیثباتی سیاستها، بیثباتی قوانین و شرایط ناپایدار اقتصادی به ترتیب با وزنهای 0.070، 0.053 و 0.049 از اهمیت بیشتری برخورداند. بر اساس نتایج پژوهش میتوان گفت مهمترین موانع توسعه مشاغل خرد و خانگی در استان مرکزی محیط نامساعد و شرایط نهادی بیثبات هستند و بر این اساس برنامهریزی در راستای بهبود فضای کسبوکار و ساختار نهادهای رسمی بیشترین تاثیر را در افزایش اثربخشی مشاغل خرد و خانگی در استان مرکزی دارند.
