داریوش خواجوی

هدف: هر رقابتی معموال ً با سطحی از اضطراب همراه است که گاه بی‌صدا اما عمیق، ذهن و بدن ورزشکاران را درگیر می‌کند. به ویژه در ورزشهایی چون کیوکوشین، که نه تنها توان جسمی بلکه تعادل روانی نیز شرط بقا و موفقیت است، رسیدگی به جنبه های ذهنی ورزشکاران ضرورتی انکارناپذیر دارد. پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر دو رویکرد مؤثر روانشناختی ذهن آگاهی و درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد (ACT) بر کاهش اضطراب رقابتی و بهبود ریکاوری ورزشکاران نخبه کیوکوشین انجام شد. مواد و روش‌ها: این تحقیق با روش نیمه‌تجربی و طرح پیش‌آزمون پس‌آزمون با گروه کنترل، روی41 ورزشکار مرد 18تا30 ساله شامل دو گروه آزمایش و یک گروه کنترل انجام شد که در مداخله‌های طراحی‌شده بر اساس اصول ذهن آگاهی و ACT بر گروههای آزمایش اعمال گردید. برای جمع‌آوری دادهها از پرسشنامه‌های اضطراب رقابتی (SCAT) و ریکاوری (RESTQ-Sport) استفاده شد. دادهها با آزمونهای آماری ناپارامتریک کراسکال-والیس و من-ویتنی تحلیل شد. یافته‌ها: نتایج نشان دادند که هر دو مداخله ذهن آگاهی مبتنی بر کاهش استرس (MBSR) و درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد (ACT) در مقایسه با گروه کنترل به طور معناداری موجب کاهش اضطراب رقابتی و بهبود ریکاوری روانی کیوکوشین‌کاران نخبه شدند. باوجود این، درحالی که MBSR در کاهش اضطراب رقابتی اثربخشی بیشتری داشت،ACTدر بهبود ریکاوری جسمی برتری قابل توجهی نشان داد. نتیجه گیری: این نتایج حاکی از نقش متمایز و مکمل این دو رویکرد در ارتقای عملکرد روانی و جسمانی ورزشکاران است.