داریوش خواجوی

مولتیپل اسکلروزیس، نوعی بیماری خود‌ایمنی در سیستم اعصاب مرکزی، می‌تواند باعث افت در کیفیّت زندگی، سرعت راه رفتن و ترس از کارآمدی افتادن شود. در این پژوهش تأثیر یک مداخله ترکیبی بر کیفیت زندگی، سرعت راه رفتن و ترس از افتادن بیماران مبتلا به مولتیپل اسکلروزیس بررسی‌گردید. پژوهش از نوع نیمه‌تجربی با طرح پیش‌آزمون و پس‌آزمون بود. جامعه آماری مبتلایان به مولتیپل اسکلروزیس شهر اراک بودند که از بین آنها 30 نفر مبتلا به MS عضو انجمن MS با دامنه سنی 60-20 سال، به‌صورت در دسترس انتخاب و به‌‌طور تصادفی به دو گروه 15 نفره تجربی و کنترل اختصاص یافتند. در پیش‌آزمون، شرکت‌کنندگان پرسش‌نامۀ کیفیّت زندگی بیماران مولتیپل اسکلروزیس و مقیاس کوتاه "کارآمدی افتادن"بیماران مولتیپل اسکلروزیس را تکمیل و آزمون 25 فوت راه رفتن را اجرا کردند. پس از اِعمال 6 هفته برنامۀ مداخله تمرینی ترکیبی حرکتی - شناختی، پس‌آزمون انجام شد. داده‌ها با استفاده آزﻣون تحلیل واریانس مرکب با نرم‌افزار SPSS-16 تحلیل شد. میانگین نمرۀ پس‌آزمون سرعت راه‌رفتن گروه تجربی (p≤0.001) و نمره کل مقیاس کیفیت زندگی (p≤0.001) متعاقب مداخله ترکیبی به طور معنی‌داری بهبود یافت. (p≤0/05). اما در میانگین نمره پس‌آزمون مقیاس ترس از افتادن، در دو گروه آزمایش و کنترل تفاوت معنی‌داری مشاهده نشد (p≤0.05). به دلیل تأثیر این برنامۀ مداخله ترکیبی حرکتی-شناختی بر افزایش کیفیت زندگی و سرعت راه رفتن آزمودنی‌ها، بپیشنهاد می‌شود این برنامه به عنوان مکمل درمان بیماران MS استفاده شود. عدم تأثیر این برنامه مداخله ترکیبی بر کاهش ترس از افتادن ممکن است با ماهیت این سازه و مدت مداخله مرتبط باشد.