میکروپلاستیکها به عنوان آلایندههای نوظهور و پایدار، تهدیدی جدی برای اکوسیستمهای آبی محسوب میشوند. با وجود تحقیقات گسترده در محیطهای دریایی، بررسی این آلایندهها در تالابهای شور داخلی و ارزیابی ریسک اکولوژیکی آنها برای گونههای شاخص، بهویژه در ایران، کمتر مورد توجه قرار گرفته است. این پژوهش با هدف ارزیابی کمی ریسک اکولوژیک میکروپلاستیکها در رسوبات و گونه شاخص آرتمیا در تالاب میقان، به عنوان یکی از مهمترین تالابهای شور داخلی کشور، انجام شد. در این مطالعه، نمونهبرداری از رسوبات و جمعیت آرتمیا در نقاط مختلف تالاب انجام گرفت. پس از استخراج و شناسایی میکروپلاستیکها با استفاده از روشهای استاندارد (شامل میکروسکوپ و طیفسنجی FT-IR)، شاخصهای خطر اکولوژیک (RQ) و شاخص خطر بومشناختی بالقوه (PERI) برای ارزیابی کمی ریسک محاسبه گردید. یافتهها نشان داد که سطوح بالایی از آلودگی میکروپلاستیک در تالاب میقان وجود دارد. ریسک اکولوژیک (RQ) برای آرتمیا در نمونههای حاوی PVC به سطح بالا (3.89) رسید، در حالی که برای پلیمرهای PET، PS و PE در سطوح متوسط تا پایین قرار داشت. در رسوبات، شاخص RQ در اکثر نقاط نمونهبرداری، بهویژه در مناطق نزدیک به آب (مانند S17 با RQ=95.62 برای PET)، فراتر از حد بحرانی (>1) بود. همچنین، محاسبه شاخص PERI بر اساس روشهای مختلف، ریسک بسیار بالا را برای پلیمرهایی مانند PE و PVC در رسوبات تأیید کرد. این شرایط با توجه به شوری بسیار بالا (هایپرسالین، ~44 گرم بر لیتر) تالاب که موجب تجمع و افزایش دسترسی زیستی (Bioavailability) میکروپلاستیکها میشود، تشدید گردیده است. در نتیجه، تالاب میقان با سطوح قابل توجهی از آلودگی میکروپلاستیک و ریسک اکولوژیک بالا، بهویژه برای آرتمیا و بیمهرگان کفزی، مواجه است. این امر سلامت کل اکوسیستم و زنجیره غذایی (از جمله پرندگان مهاجر) را تحت تأثیر قرار میدهد. این مطالعه بر لزوم مدیریت و کاهش فوری ورود آلایندههای پلاستیکی به این اکوسیستم حساس و نیز پایش مستمر آن تأکید مینماید.
