احمد چهرقانی

چکیده هدف: هدف پژوهش حاضر بررسی تأثیر رانت نفت بر درجه پیچیدگی اقتصادی ایران طی دوره زمانی 1369 الی 1400 است. روش: روش تحقیق از نوع کمی است و با استفاده از تکنیک‌های اقتصادسنجی انجام می‌شود. الگوی پژوهش بر اساس رهیافت خود رگرسیون با وقفه‌های توزیعی تصریح شده است و برای تخمین مدل از نرم‌افزار Eviews استفاده می‌شود. یافته‌ها: نتایج مطالعه حاضر نشان می‌دهد نسبت رانت نفت به تولید ناخالص داخلی در سطح اطمینان 95 درصد بر پیچیدگی اقتصادی تأثیر منفی و معناداری دارد. بر این اساس افزایش در نسبت رانت نفت به تولید ناخالص داخلی به میزان 96/0 درصد از پیچیدگی اقتصادی در ایران می‌کاهد. تأثیر نسبت سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی به تولید ناخالص داخلی در سطح اطمینان 95 درصد بر پیچیدگی اقتصادی مثبت و معنادار است. لذا بهبود در نسبت سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی به تولید ناخالص داخلی به میزان 49/0 درصد بر پیچیدگی اقتصادی در کشور می‌افزاید. همچنین تأثیر سرمایه انسانی در سطح اطمینان 95 درصد بر پیچیدگی اقتصادی تأثیر مثبت و معناداری دارد و بهبود در سرمایه انسانی به میزان 80/0 درصد بر پیچیدگی اقتصادی می‌افزاید. علاوه بر آن، زیرساخت در سطح اطمینان 90 درصد بر پیچیدگی اقتصادی تأثیر مثبت و معناداری دارد و بهبود در زیرساخت‌ها به میزان 05/0 درصد بر شاخص پیچیدگی اقتصادی در ایران می‌افزاید. در نهایت، نوآوری نیز در سطح اطمینان 95 درصد بر پیچیدگی اقتصادی تأثیر مثبت و معناداری دارد؛ به‌طوری‌که بهبود در نوآوری به میزان 67/0 درصد بر پیچیدگی اقتصادی می‌افزاید. نتیجه‌گیری: نتایج این تحقیق بیانگر ضرورت مدیریت رانت درآمدهای نفتی در اقتصاد ایران به‌منظور بهبود ساختار تولید و پیچیدگی اقتصادی در ایران است.