عباس صارمی

اهداف و زمینه مطالعه: عامل رشد فیبروبلاست 21 (FGF21)، یک هورمون درون‌ریز با اثرات ضد التهابی است که نقش مهمی در تنظیم گلوکز و مقاومت به انسولین بازی می‌کند. این هورمون به عنوان نشانگر امراض قلبی و متابولیکی معرفی گردیده است و ارتباط قوی با سطح فعالیت بدنی دارد. این مطالعه فراتحلیل با هدف بررسی اثر تمرین هوازی بر سطوح FGF21 و مقاومت به انسولین در افراد دارای اختلالات قلبی متابولیکی می‌باشد. روش‌های مرور و منابع داده‌ها: مقالات انگلیسی زبان مرتبط از پایگاه داده‌های مختلف از جمله پاب‌مد، اسکوپوس، وب او ساینس و مقالات فارسی زبان با استفاده از موتور جستجوی گوگل اسکالر‌، ایرانداگ‌، مگیران، نورمگز و جهاد دانشگاهی تا 15 فروردین‌ماه 1404 (21 آوریل2025) جستجو شدند. برای تعیین اندازه اثر، تفاوت میانگین وزنی SMD و فاصله اطمینان 95 درصد با استفاده از نرم‌افزار CMA2 محاسبه گردید. ناهمگونی با استفاده از آزمون I2 و سوگیری انتشار با تحلیل بصری فونل پلانت و آزمون Egger بررسی شدند. یافته‌ها: در مجموع 17مطالعه (با 20مداخله تمرین هوازی) روی 464 آزمودنی مبتلا به اختلالات متابولیکی فراتحلیل شدند و نتایج نشان داد مداخله تمرین هوازی در افراد مبتلا به اختلالات متابولیکی با افزایش معنادارFGF21 به اندازه تفاوت میانگین وزنی 391/0پیکوگرم بر میلی‌لیتر 001/0‌=‌P، کاهش معنادار مقاومت به انسولین به اندازه تفاوت میانگین وزنی 845/0-‌میلی‌گرم در دسی‌لیتر 001/0‌=P، نسبت به گروه شاهد همراه است. نتیجه‌گیری: یافته‌های مطالعه حاضر پیشنهاد می‌کند که احتمالا تمرین هوازی با افزایش هورمون FGF21 و همزمان کاهش مقاومت به انسولین نقش کلیدی در بهبود سلامت افراد با اختلالات قلبی متابولیکی بازی می‌کند.